0

Lời bình phẩm của Melchett về bà Marple sau khi chúng tôi ra về hoàn toàn chẳng có chút nào khen ngợi: “Cái bà cô già héo quắt ấy suốt đời hầu như không bước chân ra khỏi làng mà cứ tưởng cái gì mình cũng biết! Thật ngớ ngẩn lố bịch! Bà ta thì hiểu gì về cuộc đời kia chứ?” Tôi ôn tồn bảo, cho dẫu không chút nghi ngờ rằng bà Marple chẳng hiểu biết chút gì về Cuộc Đời viết hoa, thì trên thực tế bà ấy vẫn nắm được mọi chuyện xảy ra ở làng St. Mary Mead này.

Melchett bất đắc dĩ phải thừa nhận điều đó, vì dù sao bà ta cũng là một nhân chứng quan trọng — đặc biệt quan trọng với ý kiến về bà Protheroe.

“Này, có thể tin vào điều bà ta nói chứ?”

“Nếu bà Marple nói bà Protheroe không mang súng theo thì ông cứ tin đúng là như thế,” tôi đáp. “Nếu có một chút xíu khả năng xảy ra việc đó, bà ấy cũng sẽ tinh ý nhận ra ngay.”

“Đúng thế. Giờ chúng ta nên đến xưởng vẽ thì tốt hơn.”

Cái nơi gọi là xưởng vẽ chỉ là một nhà kho đơn sơ không cửa sổ mà chỉ có một ô lấy ánh sáng từ trên mái nhà. Lối ra vào duy nhất một cửa cái. Xem xét chán chê rồi, Melchett ngỏ ý sẽ cùng với thanh tra đến thăm nhà mục vụ.

“Giờ thì tôi về đồn đây.”

Khi tôi bước vào nhà qua cửa chính, tiếng trò chuyện rì rầm vẳng đến tai tôi. Tôi mở cửa phòng khách. Cô Gladys Cram đang trò chuyện sôi nổi với Griselda trên ghế sofa. Cô ngồi bắt chéo chân, cặp đùi mang vớ dài màu hồng bóng nhoáng, và tôi có cơ hội để quan sát thấy cô mặc quần chẽn bằng lụa sọc màu hồng.

“Mình đấy à, Len,” Griselda nói.

“Chào buổi sáng, thưa mục sư Clement,” cô Cram nói. “Tin về ông đại tá thật quá khủng khiếp mục sư nhỉ? Đáng thương cho ông lão.”

“Cô Cram có nhã ý đến giúp chúng ta cùng với các nữ Hướng đạo sinh*. Chủ nhật tuần trước chúng ta có kêu gọi người giúp đỡ, mình nhớ không?”

Tôi nhớ chứ, và nghe giọng Griselda, tôi đoan chắc cô Cram sẽ không bao giờ tự nguyện tham gia nếu không có sự cố giật gân vừa xảy ra ở nhà mục vụ.

“Em vừa nói với bà Clement là em nghe tin này chẳng khác nào sét đánh ngang tai,” cô Cram nói tiếp. “Trong ngôi làng hẻo lánh nhỏ xíu này — về khoản hẻo lánh thì mục sư phải công nhận — không có đến cái rạp phim câm cũng không có phim lồng tiếng — vậy mà lại có án mạng? Nghe nạn nhân là đại tá Protheroe em lại càng không tin nổi. Dù sao loại người như ông ta thì đâu có đáng bị giết!”

Tôi không biết theo cô Cram thì đâu là tiêu chuẩn cần thiết cho việc bị mưu sát. Tôi không bao giờ chú ý đến việc người bị giết hại phải thuộc về một tầng lớp đặc biệt nào, nhưng chắc chắn trong cái đầu tóc vàng ngắn cũn cỡn như con trai kia đang có ý nghĩ nào đó.

“Vậy nên cô Cram mới tạt qua đây tìm hiểu sự tình,” Griselda nói.

Tôi sợ cách nói thẳng ấy sẽ làm phật ý cô nàng, nhưng cô ta chỉ hất đầu ra sau rồi hoác miệng cười to, khoe cả răng cả lợi:

“Bà tinh ý quá đi, bà Clement. Nhưng chuyện như vầy ai mà chẳng muốn biết hết mọi ngóc ngách, đúng không bà? Em cam đoan bà muốn em giúp các nữ hướng đạo sinh kiểu nào thì em cũng sẵn sàng giúp. Việc đó rất thú vị, mà tính em thì ham vui. Không phải vì công việc của em không tốt hay lương không cao hay tiến sĩ Stone không tử tế với em đâu. Nhưng một đứa con gái muốn có chỗ giao du sau giờ làm việc thì ngoài bà ra, còn ai ở làng này để mà tán chuyện ngoài mấy bà già ác ôn kia, hả bà Clement?”

“Có Lettice Protheroe đấy,” tôi nói.

Gladys Cram hất hàm:

“Cô ta quá cao sang kiêu ngạo đối với hạng tiện dân như em. Tự cho mình là nhất xứ nên chẳng thèm hạ mắt ngó tới một đứa con gái phải làm việc để kiếm sống. Vậy chứ chính em đã nghe cô ta nói đến việc tự mình đi làm nuôi thân đó. Nhưng thử hỏi ai thèm thuê cô ta chứ? Rồi xem, chỉ ba bữa là bị đuổi cổ liền. Cô ta có mà làm ma-nơ-canh, tròng quần áo vô rồi lượn tới lượn lui, chỉ vậy thôi.”

“Lettice làm người mẫu thì rất tốt,” Griselda chẳng hề có ý nanh ác. “Mặt cô ấy xinh xắn như vậy mà. Nhưng cô ấy nói đến việc đi làm hồi nào vậy?”

Cô Cram lúng túng một chút nhưng rồi lấy lại vẻ láu lỉnh thường lệ:

“Tin ấn tượng phải không bà? Nhưng đúng là cô ta đã nói vậy. Theo em nghĩ chuyện nhà cô ta chẳng vui vẻ gì đâu. Bắt em sống chung với dì ghẻ thì em cũng chẳng ở lấy được một phút.”

“Ô, nhưng cô là người rất can đảm và tự lập,” Griselda nghiêm trang nói, và tôi nhìn nàng ngờ vực.

Cô Cram hài lòng thấy rõ:

“Chính xác luôn, em là vậy đó. Tử tế thì em nghe lời, chứ đừng có mà điều khiển em nha. Trước đây không lâu có người xem chỉ tay em đã phán như vậy. Không, em không phải loại người chịu ngồi yên để cam chịu bị bắt nạt đâu. Mà em cũng đã nói rõ với tiến sĩ Stone là em phải có ngày nghỉ thường niên. Mấy ông làm khoa học thì cứ coi con gái bọn em chẳng khác gì cỗ máy — hầu như chẳng để ý hoặc nhớ ra có nó ở đó.”

“Làm việc với tiến sĩ Stone, cô có thấy vui không? Nếu cô thích môn khảo cổ học thì công việc này sẽ rất thú vị.”

“Tất nhiên là em không hiểu biết nhiều về bộ môn này,” cô gái thú nhận. “Cái chuyện đào mồ cuốc mả người chết hàng trăm năm rồi — à — có vẻ quá tò mò tọc mạch đúng không bà? Vậy mà tiến sĩ Stone lại mải mê công việc ấy đến độ em mà không nhắc thì ông ta cũng quên luôn ăn uống.”

“Sáng nay ông ấy có ở chỗ khai quật không?” Griselda hỏi.

Cô Cram lắc đầu.

“Sáng nay ông ấy hơi khó ở,” cô giái thích. “Không dậy làm việc nổi. Có nghĩa là hôm nay con bé Gladys này được nghỉ.”

“Ta xin lỗi,” tôi nói.

“Ô, đâu có gì. Chưa có cái chết thứ hai đâu. Nhưng thưa mục sư Clement, em nghe nói suốt sáng nay mục sư ở đồn cảnh sát. Mục sư nói em nghe họ nghĩ gì vậy?”

“À,” tôi chậm rãi nói, “vẫn còn một số việc chưa xác minh.”

“Ái chà! Rốt cuộc thì họ không tin đó là Lawrence Redding. Anh ấy bảnh trai quá, đúng không? Hệt như tài tử xinê. Khi chào hỏi ai thì anh ấy mỉm cười mới dễ thương làm sao. Em thực sự không tin vào tai mình khi nghe cảnh sát bắt ảnh. Thậm chí người ta còn nói bọn họ rất đần độn — bọn cảnh sát đó.”

“Trong trường hợp này thì cô khó mà lên án họ,” tôi nói. “Ông Redding tự đầu thú mà.”

“Cái gì?” cô gái lặng người đi thấy rõ. “Chà — anh chàng khốn khổ! Nếu em giết người thì em không dại gì mà đi nộp mình. Cứ tưởng Lawrence Redding phải khôn ngoan hơn, ai lại đầu hàng như vậy chứ! Mà vì sao anh ta giết Protheroe? Anh ta khai gì vậy? Chỉ là do cãi nhau thôi à?”

“Chuyện anh ta giết ông ấy thì không hoàn toàn chắc chắn,” tôi đáp.

“Nhưng đúng là vậy rồi — nếu anh ấy nhận mình giết người thì thực sự anh ấy phải biết chứ thưa mục sư?”

“Tất nhiên anh ta phải biết,” tôi đồng ý. “Nhưng lời khai của anh ta không thuyết phục cảnh sát.”

“Nhưng tại sao anh ấy lại nhận tội nếu không có làm?”

Về điểm này tôi không có ý định thông tin thêm cho cô Cram, vì thế tôi nói lấp lửng:

“Ta nghĩ trong tất cả những vụ án quan trọng thì cảnh sát thường nhận được nhiều lá thư thú tội như thế.”

“Bọn ngu xuẩn!” Cô Cram đón nhận tin này bằng giọng điệu vừa ngờ vực vừa khinh bỉ.

Rôi cô nói thêm: “Em thì em chẳng bao giờ làm vậy.”

“Ta tin em không bao giờ như thế,” tôi nói.

“À, giờ em phải biến đây,” cô thở dài rồi đứng lên. “Phải báo tin ông Redding tự thú giết người cho tiến sĩ Stone mới được.”

“Ông ấy có quan tâm chuyện này không?” Griselda hỏi.

Cô Cram lúng túng cau mày. “Ông ấy thiệt kỳ lạ, bà chẳng bao giờ nói chuyện với ông ta được đâu. Lúc nào cũng chỉ nghĩ đến chuyện quá khứ. Giả sử ông ta có cơ hội ngắm con dao Crippen* từng cắt cổ vợ hắn ta thì ổng cũng không thích bằng ngắm nghía lưỡi dao đồng cũ han rỉ đào được ở mấy gò mả đó.”

“À, ta phải thú nhận là ta đồng ý với ông ấy,” tôi lên tiếng.

Cô Cram tỏ vẻ không hiểu và hơi khinh khi, sau đó cô lặp lại lời chào và ra về. Khi cánh cửa khép lại sau lưng cô ta, Griselda lên tiếng:

“Cô ấy không đến nỗi tệ lắm đâu, thật đó mình ạ. Tất nhiên cũng tầm thường dung tục, nhưng là loại phụ nữ to khỏe và vui tính mà ta không thể ghét được. Em tự hỏi thật ra điều gì khiến cô ấy tìm đến đây mình nhỉ?”

“Do tò mò thôi.”

“Vâng, em cũng nghĩ vậy. Nào, mình kể em nghe đi Len, em nôn nóng quá.”

Tôi ngồi xuống và kể tường tận mọi việc xảy ra sáng nay, Griselda thỉnh thoảng xen vào vài thán từ bày tỏ vẻ ngạc nhiên và quan tâm.

“Rốt cuộc người Lawrence theo đuổi là Anne chứ không phải Lettice! Chúng ta có mắt mà như mù! Chắc hẳn đó là điều hôm qua bà Marple nói bóng nói gió, mình có nghĩ vậy không?”

“Có mình ạ,’” tôi vừa nói vừa ngoảnh đi.

Mary bước vào.

“Có hai người mới tới — ở tòa báo, họ nói vậy. Ông có tiếp họ không?”

“Không, dứt khoát là không,” tôi đáp. “Bảo họ đến gập Thanh tra Slack ở đồn cảnh sát đi.”

Mary gật đầu và quay ra. Tôi nói với theo:

“Chừng nào cô tống khứ được họ thì quay lại đây nhé. Tôi muốn hỏi cô vài điều.”

Mary lại gật đầu. Vài phút sau cô trở vào.

“Mệt người mới đuổi được họ đi,” cô ta nói. “Mục sư chưa từng thấy ai lì lợm vậy đâu. Không biết làm sao mà từ chối nữa!”

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ còn gặp rắc rối với họ nữa đấy,” tôi bảo. “Mary này, điều tôi muốn hỏi cô là: Cô có hoàn toàn chắc chắn chiều tối hôm qua cô không nghe thấy tiếng súng nổ không?”

“Tiếng súng bắn ông đại tá hả? Không, tất nhiên là tui không nghe, chứ nếu nghe thì tui đã chạy vô coi chuyện gì xảy ra rồi.”

“Phải, nhưng… ” Nhớ lại bà Marple đã nói mình nghe có tiếng súng ‘trong rừng’, tôi chuyển sang hỏi cách khác. “Cô có nghe thấy tiếng súng nào khác — từ phía rừng chẳng hạn?”

“Chà! Để tui nhớ lại coi.” Cô ngập ngừng. “Tui nghĩ là có. Chỉ có một phát thôi chứ không nhiều, mà tiếng nổ lạ lắm.”

“Chính xác lúc mấy giờ?” Tôi hỏi.

“Giờ hả?”

“Phải, mấy giờ?”

“Tui không nói chính xác được, chỉ biết chắc là ngay sau lúc uống trà buổi chiều.”

“Cô có thể nói chính xác hơn một chút được không?”

“Không, không được. Tui còn nhiều việc phải làm mà, đúng không? Đâu phải lúc nào cũng rảnh mà đi dòm đồng hồ — chuyện đó chẳng ích gì — đồng hồ báo thức thì mỗi ngày chậm tới bốn mươi lăm phút, mà hết chuyện nọ tới chuyện kia, làm sao tui biết chính xác là mấy giờ được.” Điều này có thể giải thích vì sao bữa ăn nào của chúng tôi cũng không bao giờ đúng giờ, lúc thì quá muộn còn lúc thì quá sớm.

“Trước khi ông Redding đến có lâu không?”

“Không, không lâu. Chừng mươi — mười lăm phút thôi — không hơn.”

Tôi gật gù tỏ vẻ hài lòng.

“Xong chưa?” Mary hỏi. “Tại vì tui muốn nói là tui đang để nguyên tảng thịt trong lò và bánh pudding thì quá lửa rồi.”

“Được, cô có thể đi.”

Cô ta ra khỏi phòng, còn tôi quay sang Griselda:

“Mình không bảo ban cho cô ta biết lễ phép một chút sao?”

“Em nói rồi nhưng cô ta có nhớ đâu. Mình phải nhớ là cô ta mới vào nghề.”

“Tôi biết rõ điều đó,” tôi nói. “Nhưng không thể giữ mãi cái lối thiếu kinh nghiệm mới vào nghề như thế. Tôi nghĩ mình cũng cần dạy Mary chút ít về nấu nướng nữa.”

“À, em không đồng ý với mình đâu nhé,” Griselda đáp. “Mình thừa biết chúng ta không có nhiều tiền để thuê người hầu. Hễ lúc nào họ làm tốt hơn là chắc chắn họ sẽ bỏ chúng ta mà đi. Họ kiếm chỗ khác lương cao hơn là chuyện bình thường. Nhưng chừng nào Mary còn nấu ăn dở và cư xử kém như thế — à, thì chúng ta còn an tâm là không ai muốn thuê cô ta mình ạ.”

Tôi nhận ra cách quản lý người hầu của vợ tôi không hoàn toàn bừa bãi như tôi tưởng, mà có cơ sở lập luận hẳn hoi. Thuê một cô hầu với cái giá phải chấp nhận việc cô ta không biết nấu nướng, lại thường xuyên xán thúng đụng nia và bình phẩm về người khác thô lỗ đến sửng sốt, thế có đáng không, thì còn là việc phải bàn cãi.

“Dù sao đi nữa, lúc này mà cô ta cư xử tệ hơn trước thì mình cũng phải chấp nhận thôi,” Griselda nói tiếp. “Mình không thể mong cô ta thương cảm về cái chết của đại tá Protheroe khi chính ông ta giam bạn trai của cô ấy.”

“Protheroe bắt giam bạn trai cô ấy à?”

“Vâng, vì tội săn trộm. Là Archer, mình biết anh ta mà. Mary đã đi lại với anh ta hai năm nay rồi.”

“Anh không biết chuyện ấy.”

“Len yêu dấu, mình thì có bao giờ để ý chuyện gì đâu!”

“Thật kỳ quặc là người nào cũng bảo tiếng súng nổ vọng từ khu rừng cả.”

“Em nghĩ chuyện ấy không có gì là kỳ quặc,” Griselda nói. “Mình thấy đó, người ta thường xuyên nghe súng nổ trong rừng. Vì thế đương nhiên khi nghe tiếng súng nổ, người ta sẽ nghĩ ngay rằng nó ở trong rừng. Có thể tiếng nổ ấy hơi to hơn bình thường một chút. Dĩ nhiên nếu người ta ở phòng kế bên, họ sẽ nhận ra là súng nổ ngay trong nhà, nhưng cửa sổ nhà bếp lại trông ra hướng khác, nên em cho là Mary không thể nghĩ khác hơn.”

Cửa lại mở.

“Đại tá Melchett quay lại,” Mary nói. “Có ông thanh tra nữa, họ nói muốn gặp mục sư. Đang ở trong phòng làm việc.”