húc tìm thấy Mai đứng im lặng trước cổng nhà. Khi biết Phúc tới sau lưng, Mai đẩy cánh cổng gỗ bước vào sân. Ngôi nhà của bà cháu Mai có vẻ vẫn còn nguyên vẹn. Trước mái, một giàn hoa thiên lý lá xanh nõn leo dọc hàng hiên. Bên thềm cửa, hai cây hồng gai trổ đầy bông đứng gác hai bên. Giọng Mai trở nên hứng khởi:

- Mọi sự vẫn y nguyên, không có gì thay đổi

Như sợ đánh thức sự im lặng bao phủ, Mai rón rén bước lên thềm. Chiếc khóa cửa vẫn để nguyên chỗ cũ, dấu trong một hốc tường.

Mai vừa toan mở cửa chợt nghe có tiếng động nhỏ, vội lui lại hoảng hốt:

- Hình như có ai trong nhà?

Phúc gật đầu:

- Có, nhưng không phải người. Mai coi kìa!

Nhìn theo tay Phúc, Mai mừng rỡ reo:

- Trời, chúng xinh quá!

Trên mái ngói, ba chú mèo con, mình trắng và nâu đang chiếu những cặp mắt xanh sợ hãi nhìn xuống, và trên nóc mái, mẹ chúng đang ngồi lim dim sưởi nắng.

- Miu!

Nghe gọi, con mèo mẹ mở mắt, nghiêng đầu nghe ngóng:

- Miu! Mun! Mun Mun?

Mai lập lại bằng tên gọi của nó. Con vật cong lưng mừng rỡ. Nó thong thả bước lại phía máng xối và leo xuống.

- Nó nhận ra em rồi!

Tiếng reo mừng của Mai làm mấy con mèo con hoảng hốt bỏ chạy, nhưng mẹ chúng vẫn điềm nhiên tiến lại phía cô chủ. Mai ôm sát nó trên ngực, hoan hỉ:

- Nó vẫn chưa quên em!

Bồng con miu trên tay, Mai định trở lên bực thềm vào nhà. Nhưng Phúc đã cản lại:

- Khoan đã, vách tường bị nhiều chỗ nứt rạn. Mai để anh coi thử có nguy hiểm không đã.

Phúc đi một vòng quanh nhà, rồi trở về bảo:

- Phía sau vách đã được chống kỹ bằng gióng gỗ. Mai có thể yên tâm vào trong nhà được.

Mai thận trọng đẩy cánh cửa. Bên trong mọi vật đều đã được thu dọn, lau chùi sạch sẽ. Trong bếp đống củi khô xếp gọn một góc bên mấy đầu rau. Trên mặt bàn kê sát vách tường, có đặt một cái giỏ đựng đầy trứng.

- Ồ, trứng gà! Em còn một đàn gà nữa!

Mai đặt con miu xuống, mở cửa bếp ra sân sau, lớn tiếng gọi:

- Cúc, cúc! Cúc, cúc!

Đàn gà vỗ cánh chạy lại, bụi mù cả một góc sân. Mai ngạc nhiên đầy thích thú:

- Em không ngờ có đàn gà đông thế. Anh Thái đã lót ổ cho chúng ấp …. Nếu không có anh Thái trông nom giúp, chắc chúng chết lâu rồi, và nhà cửa đâu còn được như thế này!

Nhìn giỏ trứng trên bàn Mai bỗng nảy ra một ý kiến:

- Anh đói chưa, anh Phúc? Anh em mình ăn sáng ở đây luôn nghe. Anh thích ăn trứng không?

Phúc cười, gật đầu. Bữa ăn được sửa soạn như một trò chơi. Mai mở trạn lấy đĩa bát, và đập trứng vào một tô sành quậy thật đều. Phúc nhóm lửa, Mai đặt chảo lên bếp, chờ mỡ sôi đổ trứng vào và cuộn lại; khúc trứng chín vàng dưới cặp mắt chăm chú của Phúc. Lúc Mai súc trứng ra đĩa, nóng hổi và thơm phức, Phúc gật gù khen:

- Anh chưa thấy miếng trứng nào ngon bằng.

Mai đỏ mặt sung sướng:

- Ngoại em dạy em làm đó … Giá có ngoại em ở đây …

Nỗi hân hoan trong lòng Mai đột nhiên tan biến. Lửa cháy trong bếp, ánh nắng vàng ngoài sân, con mèo Mun kêu nho nhỏ dưới chân và đàn gà xáo xác trước thềm bỗng gợi lên những nuối tiếc khôn nguôi. Mai buồn bã thở dài:

- Ngoại chẳng có ở đây!

Ngôi nhà của ngoại, Mai đang trú ngụ dưới mái che chở của nó. Tuy bị rạn nứt một vài chỗ, nhưng nó còn đứng vững, cửa ngõ còn nguyên, vẫn che mưa che gió được. Ngọn lửa cháy trong bếp thơm mùi nhựa thông như thủa nào, chỉ thiếu có bóng ngoại là không khí trong nhà trở nên đầm ấm.

Bây giờ thì ngoại nằm liệt trên giường bệnh viện, giữa bốn bức tường trắng xóa, không khí ngạt mùi bệnh hoạn, thuốc men.

Mai nghẹn ngào:

- Ngoại ơi! Con thương ngoại, nhớ ngoại quá!

Phúc dỗ dành:

- Rồi ngoại em sẽ về. Em hãy nghĩ đến nỗi vui mừng của ngoại khi bà thấy ngôi nhà còn nguyên vẹn. Thôi nín đi Mai, đừng khóc nữa. Em nên tìm gặp, cám ơn Thái, phải hơn!

Phúc đã nhắc đến tên Thái thật đúng lúc. Nụ cười tươi lại trên môi, Mai đưa khăn chậm khô ngấn lệ, gượng nói:

- Phải đấy. Anh ăn đi, rồi đưa em đi gặp anh Thái!

Hai anh em dừng chân, đứng thở, cả hai đã leo tới một triền núi cỏ mọc xanh tốt. Rải rác trên triền cỏ rộng, những con bò lông màu vàng sậm đang thảnh thơi gặm cỏ. Cao hơn chút nữa nằm tựa bên một thân cây lớn, có căn nhà gỗ nơi ở của ông Sáu Trực và Thái.

Mai chỉ tay lên một hình thù bất động ngồi bên cửa:

- Ông Sáu đó. Anh Thái chắc cũng chỉ quanh quẩn đâu đây.

Hai người cười nói đi lên. Vừa tầm nghe, Mai vui vẻ cất tiếng gọi:

- Ông Sáu ơi! Ông Sáu!

- Sao không thấy ông ta động đậy chi hết? Bộ ông điếc hả Mai?

- Ông Sáu già quá rồi, nên có hơi nghễnh ngãng. Nhưng em nghi ông đang ngủ nên không nghe, không thấy mình.

Ông Sáu ngồi trên chiếc ghế đẩu, hai bàn tay xương sẩu nắm trên đầu cây gậy nhẵn bóng, cặp giữa hai đùi. Đầu ông cúi sát ngực, chiếc mũ vải cũ mèm, vành sụp xuống che kín mặt. Nghe động, con chó trong nhà chạy ra, sủa toáng lên.

Mai trấn tĩnh con vật:

- Im, Vằn! Ngoan nào. Mày quên tao rồi sao?

Tiếng chó sủa và tiếng nói léo nhéo đánh thức ông Sáu dậy. Cặp mắt ngái ngủ của ông mở ra, như không thấy hai người, sắp khép kín trở lại. Mai vội nói:

- Ông Sáu! Cháu đây nè!

Mai nắm tay áo ông Sáu lắc thêm:

- Anh Thái đâu rồi, ông Sáu?

Nghe hỏi đến tên Thái, nét mặt già nua của ông già tươi hẳn:

- Thằng Thái? … Ủa, mày đó hả Mai? Lúc này mày giống một cô gái tỉnh quá há! Tao tưởng mày quên mất đường về đây rồi chớ!

Mai cúi mặt:

- Dạ, cháu mới về đây

- Mày đã vô ấp chưa?

- Dạ rồi!

- Mày thấy hết chớ?

Ông Sáu thở dài:

- Não lòng lắm phải không cháu!

Nắm tay ông già nổi gân trên đầu gậy. Ông nhìn thật lâu xuống đàn bò đang gặm cỏ trên triền núi và dưới đó lòng lung thũng tươi mát, ẩn náu một thôn xóm đang đi lần vào hoang phế. Phúc và Mai câm nín. Ông Sáu chợt chỉ vào Phúc hỏi:

- Ai đây?

Mai niềm nở giới thiệu:

- Thưa, đây là anh Phúc, con ông Tỉnh Trưởng. Ông Sáu cũng biết ông Tỉnh Trưởng đã giúp đỡ cho ngoại cháu được vào bệnh viện chữa chạy và hiện cháu cũng được ông săn sóc.

Ông Sáu bỗng nhiên nổi giận, ông xì một hơi:

- Phải, ông Tỉnh trưởng là người tốt lắm! Nhưng ông dở ở chỗ chỉ biết hứa hẹn suông. Thay vì để dân trông đợi vào trợ cấp của chính phủ, sao ông không khuyến khích, đốc thúc họ tự kiến thiết lại nhà cửa của họ! Làm như xưa kia, những người đầu tiên tới đây lập cư cũng chỉ biết ngửa tay chờ đợi! Không, ông cha mình đã tự lực xẻ đường, phá rẫy, đã trầy da tróc vẩy mới lập nên một thôn xóm trù phú như vầy! Thời ấy, họ đồng tâm hiệp lực với nhau, thương yêu giúp đỡ nhau, nên dù ai có việc gì tỉ như xây một ngôi nhà, phá một thửa đất, chỉ cần có lời mời là cả xóm thay nhau đến giúp. Chớ đâu như bây giờ, chẳng ai chịu giúp đỡ ai!

Phúc đỏ mặt vì những lời chỉ trích của ông Sáu. Anh biết ba anh đã gặp nhiều khó khăn, cần phải vượt qua từng chặng thủ tục, và vì thế mà tình trạng chờ đợi cứ kéo dài. Nhưng anh cũng thông cảm nỗi cực lòng của ông Sáu, nên nhẹ nhàng nói:

- Ba cháu đã nhiều lần khuyến khích dân ấp khởi công tái thiết lại nhà cửa, với số trợ cấp nhỏ do quỹ tỉnh đài thọ. Nhưng chẳng ai chịu nghe vì ngại mất số tiền cứu trợ của trung ương có thể được nhiều hơn. Thực khó vô cùng … khi ai cũng cho mình là hữu lý.

- Hữu lý?

Ông Sáu gầm lên. Chiếc gậy ông cầm nơi tay vung tròn, đe dọa:

- Hữu lý gì cái bọn để chết một xóm làng? Hừ, thời buổi này mà! Còn ai thiết tha với nguồn gốc, quê hương nữa đâu!

Giọng ông trầm lại chua xót:

- ….Một thôn trang đẹp như thế … mà bây giờ ….đâu còn nghe, còn thấy những cảnh đầm ấm, êm đềm thuở trước!

Ông Sáu đưa tay lên trán, che kín mắt như thể không muốn nhìn cái cảnh tượng làm ông xót xa, rồi buông tay, chán nản, ông đổi giọng:

- Cậu và cháu Mai tới đây có việc gì?

Mai đáp:

- Cháu muốn gặp anh Thái

Ông Sáu thở dài:

- Nó buồn lắm. Tội nghiệp! … Thằng nhỏ thiệt tốt!

Phúc gợi:

- Anh ấy đã sửa soạn lại nhà cửa của Mai thật chu đáo.

- Cậu thấy chứ, hả?

- Dạ, cháu có vô coi cùng em Mai. Trong nhà, Thái đã cọ rửa sạch sẽ. Ngoài vườn quang đãng, gà qué vẫn đủ …. Ông Sáu nghĩ sao chứ theo cháu thôn ấp này mà có được những người như anh Thái thì kể như chưa đến nỗi nào.

Ông Sáu sáng mắt nhìn Phúc:

- Cậu nói phải lắm! Có lẽ cậu cũng là người biết điều!

Mai gật đầu:

- Dạ, anh ấy tốt lắm, ông Sáu à.

- Ừ, thôi tao cũng tin như vậy. Thỉnh thoảng tao có được tin về ngoại mày, vì thằng Thái vẫn lên thăm.

Mai buồn rầu:

- Cháu cũng có nghe ngoại cháu nói. Nhưng không hiểu tại sao anh ấy chỉ tới thăm ngoại cháu thôi, chứ không đến thăm cháu.

Ông Sáu nhún vai:

- Chắc có lý do sao đó. Mày hỏi nó coi!

Con Vằn nằm phục trước ngưỡng cửa bỗng hộc lên rồi phóng xuống triền cỏ. Nó vừa thấy hai chú bò tơ gây sự với nhau, đang dương cặp sừng đọ nhau chan chát.

Ông Sáu vội quát:

- Cản chúng ra, Vằn! Đuổi mỗi con đi mỗi nơi!

Nhưng sợ con Vằn không đủ sức can thiệp, ông xách gậy xuống theo. Trước khi rời chỗ, ông chỉ sang triền núi kế cận bảo Mai:

- Thằng Thái nó ở phía bển. Mày sang đó mà tìm.

Rồi ông quay lưng đi xuống, bóng dáng khô cằn, đen thui dưới ánh nắng bắt đầu gay gắt.