áng Chủ nhật, hai anh em khởi hành từ sáng sớm mang theo một giỏ thức ăn.

Ngồi trên xe gắn máy, phía sau lưng Phúc, Mai nao nức như người đi xa trở về nhà, chỉ mong cho chóng tới nơi. Động cơ chiếc xe máy nổ ròn nghe thật vui. Xe chạy bon bon trên đường nhựa xuyên qua các nương bãi xanh tươi rồi tiến dần vào vùng đồi núi. Con hương lộ đưa xuống thung lũng len lỏi giữa hai triền cây cỏ rậm rạp. Nhiều đọt lá non từ sườn đồi chìa ra Mai tưởng có thể với tay ngắt được khi xe vượt ngang qua. Cô bé thấy lòng nhẹ phơi phới và bỗng cười lên thích thú.

- Cười gì thế Mai?

- Em mừng quá, anh ạ! Sắp tới nơi rồi!

Phúc thông cảm nỗi mừng của Mai, nhưng cũng gắt nhẹ:

- Vui mừng gì cũng ngồi yên đi. Đừng có nhấp nhổm ngã cả hai đứa bây giờ!

Yên được một lát, Mai lại khúc khích:

- Anh nghe gì không anh Phúc?

Phúc nhìn lên nền trời xanh hỏi:

- Nghe gì đâu?

Mai chỉ tay xuống ven đồi:

- Dưới này kia. Tiếng suối chảy róc rách đó, anh nghe không?

Phúc như vui lây với Mai, gật đầu đáp:

- Nghe. Nhưng sao chưa thấy nó nhỉ?

- Xuống hết con dốc này mới thấy nó. Anh cho xe ngừng lại ở cuối dốc nhé.

- Chi vậy?

- Mình đi lối tắt về cho chóng anh ạ.

Xuống hết đường đồi, Phúc hãm xe lại. Mai nhảy xuống, chạy đến đứng sát vệ cỏ. Cách đó dăm thước con suối nhỏ đang rì rào dưới gốc những cây si, những khóm lau sậy mọc ven bờ, hoặc tung bọt đùa giỡn với các tảng đá chắn ngang. Lòng suối nông cạn, thấy rõ lượt đá nhẵn nằm dưới mặt nước độ vài gang tay.

Giòng suối thật hiền lành. Nó đang chảy xuống lòng thung, len lỏi qua các thửa đất xanh tươi, màu mỡ. Nơi nào nó chảy qua cảnh sắc cũng thật là ngoạn mục, cho nên nó đã được đặt tên là Suối Mơ. Vậy mà không ai ngờ được giòng suối nhỏ bé hiền lành đó đã có lần gây nên tai họa làm ngập lụt cả một thôn ấp.

Đứng bên bờ suối, Mai ngẩn ngơ suy nghĩ. Cô bé rời vệ đường lúc nào không hay, cũng chẳng để ý đến Phúc đang vất vả dắt xe xuống. Nghe Phúc càu nhàu Mai mới quay lại. Phúc nói:

- Đường tốt không đi, đi lối này phải dắt xe còn cực hơn.

Mai chống chế:

- Lối này gần và thích hơn anh ạ. Anh thấy suối ở đây có đẹp không?

Thấy mặt Phúc chưa hết cau có, Mai vội nói:

- Anh dựa xe vào gốc cây kia, rồi khóa lại để đó, ở đây anh khỏi sợ ai lấy trộm. Anh em mình ngồi nghỉ đây một lát. Qua bên kia bờ suối là thấy ấp Tân Lập rồi.

Phúc làm theo lời Mai, rồi lẳng lặng đứng nhìn giòng suối chảy. Ánh nắng lọt qua hàng cây rắc những đốm sáng vàng lung linh trên mặt đất màu nâu sẫm và lăn tăn trên khoảng nước nhuộm màu xanh lục ở ven bờ. Phía bên kia, bờ suối phơi mình rạng rỡ dưới ánh nắng. Mảnh trời xanh lơ phản chiếu xuống mặt nước trong veo thấy rõ cả những cụm mây trắng lững lờ trôi.

Phúc bỗng gật gù:

- Đẹp thật!

Mai mừng rỡ:

- Đẹp ghê chứ anh? Suối Mơ mà lỵ!

Nhưng Phúc như không để ý tới lời nói của Mai. Anh lẩm bẩm:

- Một bức họa đầy màu sắc, giá có “hắn” ở đây chắc “hắn” vừa ý lắm.

Mai ngơ ngác:

- Anh nói gì thế anh Phúc?

- Anh đang nhắc đến một người bạn mới

- Anh Thái phải không?

Phúc quay lại nhìn Mai:

- Không! Anh chưa gặp lại Thái nên chưa biết Thái đối với anh thế nào? Còn người bạn này anh mới quen chiều hôm qua, lúc anh đến lưu xá đón Mai

……….

Chiều qua trên đường đến lưu xá đón Mai, ngang qua một ngôi nhà xinh xắn, kiểu biệt thự, Phúc gặp một thiếu niên cưỡi xe gắn máy, từ trong cổng đi ra. Thiếu niên lớn hơn Phúc độ một vài tuổi, cầm tay lái bằng một tay. Tay còn lại cắp tới nách một gói dẹp, hình chữ nhật, được bọc bằng giấy dầu kỹ lưỡng. Phía sau yên xe, có buộc một túi vải, nắp túi căng phồng, để lộ những dụng cụ của một họa sĩ.

Ngẫu nhiên, Phúc và người thiếu niên nọ song hành trên cùng một con đường. Tới khúc quẹo ở cuối phố để tránh một xe hơi phía trước chờ tới, thiếu niên lạng tay để rớt bọc giấy xuống đường, chiếc xe loạng choạng cũng ngã theo. Phúc vội hãm xe mình lại, tới giúp anh ta đứng dậy.

- Có sao không anh?

Thiếu niên phủi quần áo lắc đầu:

- Cám ơn anh, tôi không hề gì. Nhưng …

Anh ta bỏ dở câu nói, chạy vội đi nhặt bọc giấy nằm trên mặt đường. Hai chiếc xe gắn máy đã được Phúc dựng kế bên vỉa hè. Thiếu niên ôm chiếc gói lại, run tay mở sợi giây buộc, và gỡ lần giấy gói lôi ra mấy tấm tranh sơn dầu. Anh lật qua lật lại từng khung vải, rờ tay trên mặt sơn, thấy không tấm nào bị hư, rách, mới thở ra khoan khoái:

- May quá, chỉ mới bị hư lần giấy bọc ngoài.

Phúc nói:

- Mấy bức tranh khá đẹp, nếu bị rách thật là uổng.

Thiếu niên gật đầu đáp:

- Phiền nhất là nếu bị hư tấm nào, tôi không còn thì giờ và hứng thú để vẽ lại nữa.

- Chính anh vẽ mấy bức này đây à?

Thiếu niên cất tiếng cười vui vẻ:

- Anh bạn không tin tôi vẽ phải không?

Phúc cười đáp lại và tránh trả lời bằng một cử chỉ tế nhị. Anh nghiêng đầu ngắm bức tranh còn trên tay thiến niên, và cũng xem xét toàn diện con người anh ta nữa. Phúc nhớ lại lúc gặp thiếu niên ở cổng nhà đi ra, ngôi nhà kiểu biệt thự có trồng hoa trước sân; bóng dáng bà mẹ đứng trong hiên nhìn theo; tất cả không phù hợp mấy với bộ áo vải “nghèo nàn” tuy rất sạch sẽ anh ta đang mặc. Bộ quần áo - nếu nhận xét của Phúc không lầm – nói lên cái lam lũ của những người thợ làm trong công xưởng, chứ không phải cái bê bối đầy nghệ sĩ tính của các nhà họa sĩ. Nhận xét ấy làm Phúc phân vân nhìn lại bức tranh trên tay anh ta. Những vết sơn quệt trên mặt vải với những nét cọ thật mạnh dạn đặt màu nọ kế bên màu kia rất hòa hợp, nhưng những nét sơn nổi từng mảng, hoặc dày cộm, trông gần có vẻ như nhem nhuốc, loạn xạ màu sắc.

Dường như muốn Phúc thưởng thức tài nghệ của mình, thiếu niên đem dựa mấy bức tranh lên hàng rào trước mặt, rồi thân mật kéo Phúc đứng lui lại sát vỉa hè:

- Coi tranh sơn dầu, phải đứng xa một chút mới thấy hay.

Quả nhiên những nét vẽ nham nhuốc, bết màu trở nên linh hoạt vô cùng. Bức tranh thứ nhất vẽ hai con thuyền đậu trên bến vắng, bức thứ hai một cây cầu tre bắc ngang con lạch đi vào xóm nhà lá và bức thứ ba là những bông hoa lan mọc bên gốc cây già.

Phúc ngắm từng bức, không khỏi gật gù khen:

- Đẹp thật! Anh định đem những bức tranh này đi đâu thế?

- Tôi đem đến Trụ sở Nguồn Vui. Chủ nhật tuần tới chúng tôi khánh thành trụ sở. Tụi tôi hợp lực nhau để trang hoàng phòng hội.

- Hôm khánh thành chắc long trọng lắm nhỉ?

- Dĩ nhiên, sẽ có cả các vị trong chính quyền đến dự.

- Anh cho phép tôi đến họp mặt với được không?

- Tôi cũng đang tính mời anh nhập bọn với tụi tôi cho vui. Tôi sẽ giới thiệu anh với các bạn. À, nhưng tên anh là gì nhỉ?

- Phúc! Nguyễn Hữu Phúc!

- Còn tôi là Vũ Văn Kiệt!

Phúc giúp Kiệt gói các tấm tranh lại. Anh còn muốn hỏi Kiệt nhiều điều. Ít lâu nay anh thấy có cảm tình với những người bạn đồng tuổi nhưng ở hoàn cảnh khác nhau và tò mò muốn tìm hiểu thêm về họ ….chẳng hạn như Thái chăn bò …

Phúc và Kiệt lên xe tiếp tục nốt quãng đường. Phúc hỏi:

- Hồi nãy, thấy anh ở trong nhà đi ra. Tôi cũng thường đi qua con đường này mỗi ngày mà ít khi gặp anh?

- Tôi bận đi làm từ sáng sớm, chiều tối mới về tới nhà. Tôi làm việc cho một nhà thầu xây cất ….

- Anh giữ việc gì ở đó?

- Thợ sơn! Còn anh? Chắc anh còn đi học?

- Vâng.

Kiệt muốn biết Phúc học lớp nào, nhưng để tránh câu hỏi sống sượng, anh gợi:

- Chắc mệt lắm nhỉ?

Phúc vui vẻ tâm sự:

- Năm nay tôi thi Tú Tài phần 1. Vài tháng nữa mà rớt thì sang năm phải học lại, và chưa biết đến khi nào mới xong toàn phần để vào đại học. Ngán quá!

Kiệt gật đầu:

- Tôi hiểu.

Phúc chưa kịp ngạc nhiên về sự hiểu biết của Kiệt thì anh ta đã tiếp:

- Tôi may hơn anh, nên năm ngoái đã đỗ xong phần 1.

Kiệt hãm chậm xe lại vì hai người đã tới một ngã ba:

- Tôi rẽ ngã này. Nhớ chủ nhật sau, nếu rảnh, đến họp bạn với tụi này nhé.

Kiệt phác một cử chỉ từ biệt, rồi phóng xe vào ngã rẽ để mặc Phúc ngỡ ngàng thêm.

……

Đứng bên bờ suối Phúc chợt nhớ lại cuộc gặp gỡ với Kiệt. Mai phụng phịu nói:

- Gặp ai cũng không bằng anh Thái. Anh phải làm quen với anh Thái trước cơ.

Phúc cười dễ dãi:

- Thì lát nữa gặp Thái, anh sẽ làm quen ngay! Tụi mình qua bờ bên kia thôi, Mai ạ. Nhưng qua bằng lối nào đây?

Mai thả chân xuống giòng nước mát lạnh. Cô bé hơi rùng mình, dò dẫm vài bước trên các phiến đá nhẵn ngập nước, rồi hăng hái nói:

- Mình lội qua suối! Anh coi nè, nước chỉ tới cổ chân em thôi. Mà mát ghê anh Phúc ơi! Anh lội thử xuống mà coi!

Không đợi Phúc trả lời, Mai vén ống quần lội qua lòng suối. Bàn chân Mai làm tung tóe những giọt nước và Mai cất tiếng cười thích thú.

Sang tới bờ bên kia. Mai chạy vượt lên, lẩn mình vào hàng cây rậm. Qua khỏi rặng cây ven suối là tới khoảng đất trống. Đứng đây có thể nhìn bao quát được ấp Tân Lập quây quần trong một khu lòng chảo. Mai đứng sững người khi thấy thôn xóm hiện ra phía dưới. Mát Mai mở rộng nhìn những ngôi nhà xiêu vẹo, sụp đổ từng mảng, không thốt được nên lời. Mãi đến khi Phúc tới gần bên, Mai mới run run giọng nói:

- Không thể nào ngờ được! …. Kia là thôn xóm của em sao?

Mai nhắc lại: “Không thể nào ngờ được”! Và đưa tay lên che mắt như không muốn phải nhìn cảnh tượng hoang tàn trước mắt.

Phúc dìu Mai xuống con đường mòn thoải dốc vào thôn:

- Xuống tận nơi coi xem cho biết. Anh tin là nhà Mai không bị hư hỏng nhiều lắm đâu.

Từ ngả đường mòn vào thôn, phải qua một nghĩa địa. Những nấm mộ ở đây - để tránh trâu bò có thể dẫm lên - đều được đắp bằng đá ong. Nhiều ngôi mộ còn được xây cất cẩn thận như những ngôi nhà nhỏ, vừa một khoảng nằm cho những người đã khuất. Thế giới yên nghỉ im lìm bên cạnh một thôn ấp vắng lặng càng như tăng vẻ cô liêu. Mai đến bên mộ cha mẹ. Hồi còn ở nhà, Mai thường ra đây ngồi tâm sự với cha mẹ dưới lòng đất, và mơ mộng với mây với gió trong khoảng đất trời quạnh quẽ. Giữa hai nấm mộ, Mai nhận thấy chiếc lọ sành được kê đứng ngay ngắn, có cặm những bông hoa nhài thơm ngát. Mai thầm nghĩ:

- Hoa còn tươi, chắc có người mới cắm.

Mai nghĩ ngay đến Thái, và không chờ Phúc, cô hấp tấp chạy vội vào ấp.