Đến quá sáu giờ rưỡi gần bảy giờ tôi mới về đến nhà mục vụ. Khi tôi đến sát cổng thì cánh cổng bật mở và Lawrence Redding bước ra. Anh ta đứng chết sững khi nhận ra tôi, còn tôi nhìn bộ dạng anh ta mà kinh hãi. Trông anh ta như người sáp hóa điên, mắt trợn trừng, mặt mày trắng bệch như xác chết, tay chân co giật run rẩy.

Trong chốc lát tôi ngỡ anh ta đã nốc rượu say, nhưng lập tức bác bỏ ý nghĩ ấy.

“Này, anh lại đến tìm ta đấy hả?” Tôi hỏi. “Xin lỗi vì ta đi vắng. Giờ anh quay lại đi. Ta sắp gặp ông Protheroe về một số việc liên quan đến sổ sách — nhưng chắc chúng tôi không làm việc lâu đâu.”

“Protheroe,” anh ta nói rồi cười phá lên. “Protheroe à? Ngài sẽ gặp Protheroe sao? Ồ, thế nào ngài cũng gặp ông ta ngay. Ôi! Lạy Chúa tôi — vâng!”

Tôi trố mắt nhìn rồi máy móc đưa tay về phía Lawrence, nhưng anh ta đột ngột tránh sang một bên.

“Không,” anh ta gần như hét lên. “Tôi cần phải đi — để suy nghĩ. Tôi cần suy nghĩ. Tôi phải suy nghĩ.”

Anh ta bỏ chạy và nhanh chóng khuất dạng trên con đường dẫn về làng, để lại tôi đứng chăm chăm nhìn theo và trở về với ý nghĩ ban đầu là anh ta say rượu.

Sau cùng tôi lắc đầu và đi vào nhà. Cửa trước lúc nào cũng để ngỏ, tuy nhiên tôi vẫn nhấn chuông. Mary vừa chùi tay vào tạp dề vừa bước ra.

“Cuối cùng mục sư đã về,” cô lên tiếng.

“Đại tá Protheroe có đến không?” tôi hỏi.

“Trong phòng làm việc. Tới hồi sáu giờ mười lăm.”

“Còn ông Redding nãy giờ có vào đây không?”

“Mấy phút trước có tới đây hỏi thăm mục sư. Tui nói ông sắp về và đại tá Protheroe đang chờ trong phòng làm việc, ổng nói vậy ổng cũng chờ rồi bước vô. Giờ ổng đang ở trỏng.”

“Không, anh ta không có trong ấy,” tôi nói. “Tôi vừa gặp anh ta đi ra đường.”

“À, tui không biết ổng đi. Vậy ổng chỉ ở đây có một hai phút thôi. Bà chủ thì lên thành phố chưa về.”

Tôi lơ đãng gật đầu. Mary rút vào bếp còn tôi đi dọc theo hành lang và mở cửa phòng.

Ngoài hành lang trời nhập nhoạng, khi mở cửa thì ánh nắng chiều rọi vào phòng khiến tôi bị lóa mắt. Tôi bước một hai bước vào phỏng và rồi dừng lại chết sững.

Trong khoảnh khắc tôi không thể nào tin nổi cảnh tượng xảy ra trước mắt mình. Đại tá Protheroe nằm sóng soài trên bàn viết của tôi trong tư thế khủng khiếp. Trên mặt bàn gần chỗ đầu ông ta, một vũng dịch đen ngòm từ từ nhỏ giọt xuống sàn nhà nghe tong tong thật rùng rợn.

Tôi trấn tĩnh lại và bước đến gần đại tá. Sờ vào thì da ông ta lạnh ngắt. Nhấc tay lên thì tay roi thõng xuống, ông ta đã chết — một viên đạn găm vào sọ.

Tôi bước ra cửa gọi Mary. Khi cô ta vào, tôi ra lệnh cho cô ta chạy hết tốc lực đi mời bác sĩ Haydock nhà ở ngay góc đường. Tôi bảo cô ta là đã xảy ra tai nạn.

Rồi tôi quay lại khép cửa chờ bác sĩ đến.

May thay, Mary tìm thấy bác sĩ đang ở nhà. Haydock là một người tốt bụng, vóc cao to lực lưỡng, nét mặt thô kệch và chất phác. Ông ta nhướn mày khi tôi lẳng lặng chỉ vào phòng, nhưng là một bác sĩ đích thực, ông không mảy may tỏ ra xúc động, ông cúi xuống gần xác chết và nhanh chóng khám nghiệm. Rồi ông ta đứng thẳng người và nhìn tôi từ đầu đến chân.

“Thế nào?” tôi hỏi.

“Ông ta chết thật rồi — phải nói là đã chết nửa tiếng đồng hồ.”

“Tự sát ư?”

“Không thể như thế được. Mục sư nhìn vị trí vết thương này. Hơn nữa nếu ông ta tự bắn mình thì khẩu súng ở đâu?”

“Đúng vậy, không có dấu hiệu của bất cứ vật gì như thế.”

“Tốt nhất chúng ta không được động đến hiện trường,” Haydock nói. “Để tôi gọi báo cảnh sát.”

Bác sĩ nhấc ống nghe và nói chuyện, ông trình bày vắn tắt sự việc rồi gác máy và đến chỗ tôi đang ngồi.

“Việc này tệ hại quá. Mục sư tìm thấy ông ta như thế nào?”

Tôi giải thích.

“Một việc tệ hại,” ông bác sĩ lặp lại.

“Có phải… có phải là giết người không?” tôi rụt rè hỏi.

“Có vẻ như vậy. Ý tôi là làm sao khác hơn chứ? Quái lạ, không biết ai đã ra tay với ông lão đáng thương này. Tất nhiên tôi hiểu chẳng ai ưa gì ông ta, nhưng thường người ta đâu bị giết vì lý do đó — rủi thay.”

“Còn một chuyện khá kỳ lạ nữa,” tôi nói. “Chiều nay có người điện thoại mời tôi đến nhà một giáo dân đang hấp hối, nhưng khi tôi đến nơi thì mọi người đều ngạc nhiên vì người bệnh đã khá hơn rất nhiều so với mấy hôm trước, và bà vợ ông ta dứt khoát phủ nhận là không hề gọi cho tôi.”

Haydock nhíu mày.

“Đây là việc có chủ ý — rất có chủ ý. Mục sư đã trúng kế điệu hổ ly sơn. Bà nhà đâu rồi?”

“Nhà tôi đi London suốt cả ngày.”

“Còn cô hầu?”

“Ở trong bếp — phía đầu hồi bên kia.”

“Ở bên ấy hình như cô ta không nghe thấy gì từ bên này vọng đến. Sự việc kinh khủng quá. Có ai biết chiều nay Protheroe đến đây không?”

“Sáng nay trên đường làng, ông ta đã nhắc tới việc ấy bằng cái giọng oang oang cố hữu.”

“Nghĩa là cả làng đều biết! Bất luận thế nào họ cũng biết! Vậy có biết kẻ nào có hiềm thù với ông ta không?” Gương mặt trắng bệch và ánh mắt nhìn trân trối của Lawrence vụt hiện ra trong óc tôi, nhưng tôi chưa kịp trả lời thì có tiếng chân bên ngoài hành lang.

“Cảnh sát đến,” ông bạn tôi nói rồi đứng dậy.

Cảnh sát trưởng Hurst đại diện cho lực lượng cảnh sát vùng này, ra vẻ rất quan trọng nhưng lại chẳng mấy lo lắng.

“Xin chào quý ông. Chút xíu nữa ông thanh tra sẽ đến. Trong khi chờ đợi tôi sẽ làm theo chỉ thị của ông ấy. Tôi được biết đại tá Protheroe đã bị bắn chết — ở phòng làm việc của mục sư.”

Ông ta dừng lại rồi ném cho tôi cái nhìn lạnh lùng đầy ngờ vực khiến tôi phải cố giữ thái độ bình thường của một người vô tội. Rồi ông ta đến bên bàn làm việc và thông báo:

“Không được động vào bất cứ thứ gì trước khi ông thanh tra đến.”

Để độc giả tiện theo dõi, tôi gắn vào đây sơ đồ căn phòng.*

Cảnh sát trưởng rút sổ tay ra, nhấm ướt đầu bút chì rồi nhìn hai chúng tôi.

Tôi kể lại chuyện mình phát hiện xác chết. Sau một hồi ghi chép toàn bộ, ông ta quay sang viên bác sĩ.

“Theo ông thì đâu là nguyên nhân gây ra cái chết, bác sĩ Haydock?”

“Bị bắn vào đầu ở cự ly rất gần.”

“Còn vũ khí?”

“Tôi không thể nói chính xác một khi chúng tôi chưa lấy được đầu đạn. Nhưng theo tôi có thể viên đạn được bắn ra từ một khẩu súng nòng nhỏ — ví dụ loại Mauser.25.”

Tôi lại nhớ đến cuộc nói chuyện tối hôm trước và lời thừa nhận của Lawrence Redding về khẩu súng. Viên cảnh sát giương cặp mắt ốc nhồi lạnh lùng nhìn tôi:

“Ông có nói gì không, thưa ông?”

Tôi lắc đầu. Cho dẫu tôi có nghi ngờ đi nữa thì đó cũng chỉ là nghi ngờ không hơn không kém, mà điều ấy thì phải giữ trong lòng.

“Theo ý kiến của ông thì thảm kịch này xảy ra lúc nào?” Bác sĩ ngần ngừ giây lát rồi trả lời:

“Nạn nhân mới chết khoảng hơn nửa tiếng đồng hồ. Chắc chắn không lâu hơn.”

Hurst quay lại phía tôi:

“Cô người hầu có nghe thấy gì không?”

“Theo tôi biết thì cô ấy không nghe thấy gì cả,” tôi đáp. “Nhưng ông nên hỏi cô ta thì tốt hơn.”

Nhưng ngay lúc ấy Thanh tra Slack đến, ông ta đi ô tô từ Much Benham cách đây hai dặm đường.

Tất cả những gì tôi có thể nói về Thanh tra Slack* là chưa bao giờ có ai lại mang cái tên hoàn toàn trái ngược với mình như thế. Đó là một người da ngăm ngăm, dáng vẻ năng động và mạnh mẽ, đôi mắt đen linh hoạt, cung cách thô bạo và cực kỳ hống hách.

Thanh tra gật đầu chiếu lệ đáp lại lời chào của chúng tôi, chộp lấy sổ ghi chép của thuộc cấp đọc lướt qua rồi khẽ trao đổi với Hurst một vài từ cộc lốc, sau đó sải bước đến bên tử thi.

“Mọi thứ ở đây đã bị xê dịch và xáo tung lên rồi.”

“Tôi không hề động đến cái gì cả,” Haydock nói.

“Tôi cũng thế,” tôi nói.

Viên thanh tra loay hoay một lúc săm soi mọi thứ trên bàn cũng như vũng máu.

“Chà chà!” Giọng ông ta đắc thắng. “Thứ chúng ta cần đây rồi. Cái đồng hồ đã ngưng chạy khi ông ta ngã xuống. Điều này sẽ cho chúng ta biết thời điểm xảy ra tội ác. Sáu giờ hai mươi hai phút, ông nói người này chết lúc mấy giờ hả bác sĩ?”

“Tôi nói khoảng nửa tiếng đồng hồ, nhưng…”

Viên thanh tra xem đồng hồ tay của mình.

“Bảy giờ năm phút. Tôi được tin khoảng mười phút trước, lúc bảy giờ kém năm. Xác chết được phát hiện khoảng bảy giờ kém mười lăm. Tôi được biết ông đã được mời đến ngay lập tức, nghĩa là ông khám tử thi lúc bảy giờ kém mười — Thế đấy, vậy là hầu như chính xác từng giây!”

“Tôi không đảm bảo tuyệt đối chính xác về thời gian,” Haydock nói. “Chỉ là ước tính thôi.”

“Thế là tốt rồi ông ạ, tốt rồi.”

Tôi cố nói xen vào:

“Về chiếc đồng hồ ấy thì…”

“Xin lỗi thưa mục sư, cần biết điều gì thì tôi sẽ hỏi ông nhé. Không có nhiều thời gian đâu. Điều tôi muốn là mọi người phải im lặng.”

“Vâng, nhưng tôi muốn nói với ông rằng…”

“Tuyệt đối im lặng,” thanh tra trừng mắt hùng hổ nhìn tôi.

Tôi làm theo yêu cầu của Slack.

Ông ta vẫn săm soi cái bàn viết.

“Ông ấy ngồi vào đây làm gì nhỉ,” viên thanh tra làu bàu. “Hay ông ấy định viết thư — chà — cái gì thế này?”

Ông ta rút ra một mảnh giấy với vẻ đắc thắng, và quá hài lòng với phát hiện của mình đến mức cho phép chúng tôi đến cạnh cùng xem.

Đó là loại giấy viết thư của nhà mục vụ, ngay đầu trang có ghi sáu giờ hai mươi. Thư viết:

CLEMENT THÂN MẾN, xin lỗi mục sư vì tôi không thể chờ lâu hơn, nhưng tôi phải…

Đến đây thì nét chữ trở nên ngoằn ngoèo rồi kết thúc.

“Thế là đã rõ như ban ngày,” Thanh tra Slack đắc ý. “Ông ta ngồi đây để viết thư, kẻ thù rón rén bước vào qua cửa hông rồi bắn ông ta trong khi ông ta đang viết. Các ông còn cần gì thêm nữa không?”

“Tôi chỉ muốn nói…” tôi bắt đầu.

“Ông làm ơn tránh ra giùm. Tôi muốn nhìn xem có dấu chân không?”

Rồi thanh tra lồm cồm bò ra theo lối cửa hông đang mở.

“Tôi nghĩ ông cần phải biết…” tôi ngoan cố nói.

Viên thanh tra đứng thẳng người lên, không tỏ vẻ nóng nảy nhưng rất kiên quyết.

“Chúng ta sẽ bàn đến mọi việc sau. Tôi rất cám ơn nếu quý ngài biến đi ngay cho. Vui lòng biến ngay lập tức.”

Chúng tôi đành để mình bị xuỵt ra ngoài chẳng khác gì bọn nhãi con.

Cứ tưởng đã mấy giờ trời qua — vậy mà chỉ mới bảy giờ mười lăm.

“Chà, ra thế đấy!” Haydock nói. “Chừng nào con lừa tự cao tự đại này cần tôi thì mục sư bảo hắn đến phòng khám nhé. Tạm biệt.”

“Bà chủ về rồi,” Mary từ bếp ló ra, tròn mắt nôn nóng tò mò. “Về được năm phút rồi.”

Tôi sang phòng khách gặp Griselda. Nàng tỏ vẻ sợ hãi nhưng đầy phấn khích, và chăm chú lắng nghe tôi kể lại sự tình.

“Thư ghi tiêu đề là sáu giờ hai mươi,” tôi kết thúc câu chuyện. “Còn đồng hồ rơi rồi ngưng chạy lúc sáu giờ hai mươi hai phút.”

“Vâng,” Griselda nói. “Nhưng mình có nói với ông ta rằng cái đồng hồ ấy luôn luôn chạy nhanh mười lăm phút không?”

“Không mình ạ. Ông ta có để cho tôi mở miệng đâu. Tôi đã cố mấy lần rồi.”

Griselda bối rối cau mày.

“Nhưng Len này, chính điều đó khiến cho toàn bộ sự việc trở nên cực kỳ lạ lùng,” nàng nói. “Bởi vì khi đồng hồ chỉ sáu giờ hai mươi thì thực sự chỉ mới sáu giờ năm phút, mà theo em thì lúc sáu giờ năm đại tá Protheroe vẫn chưa đến đây.”