“Mụ già nanh ác,” Griselda kêu lên khi cánh cửa vừa khép lại. Nàng nhìn về hướng mấy bà khách bước ra rồi quay lại cười với tôi:

“Len à, thật ra mình có nghi ngờ em dan díu với Lawrence Redding không?”

“Tất nhiên là không, cưng à.”

“Nhưng mình nghĩ bà Marple muốn bóng gió điều đó nên mình đã lồng lên quyết liệt bảo vệ em. Hệt như — hệt như con hổ dữ vậy.”

Nỗi bực bội thoáng qua trong tôi. Một giáo sĩ của Giáo hội Anh Quốc không bao giờ được phép rơi vào trạng thái được mô tả như một con hổ dữ. Tuy vậy, tôi tin rằng Griselda chỉ cường điệu mà thôi.

“Nếu tôi không phản đối thì làm sao dẹp chuyện ấy sang một bên được!” tôi nói. “Nhưng tôi mong mình thận trọng hơn chút nữa trong lời ăn tiếng nói, Griselda à.”

“Mình muốn nói câu chuyện ăn thịt người hả?” nàng hỏi. “Hay việc Lawrence vẽ em khỏa thân? Giá như các bà ấy biết anh ta vẽ em trong chiếc áo choàng cổ lông kín cổng cao tường — không hở ra một mảnh da thịt nào — hoàn toàn có thể diện kiến Đức giáo hoàng! Tuyệt vời trong sạch mình ạ. Thậm chí Lawrence cũng không hề có ý tán tỉnh em — em chẳng hiểu vì sao nữa.”

“Dĩ nhiên, vì mình là gái đã có chồng…”

“Đừng có vờ vịt như vừa ở cung trăng roi xuống Len nhé. Mình thừa biết một phụ nữ trẻ đẹp quyến rũ lại có chồng già là món quà trời ban cho bọn trai trẻ. Hẳn phải có lý do gì khác — chứ không phải vì em không hấp dẫn — em mà không hấp dẫn sao!”

“Chắc chắn mình không muốn anh ta tán tỉnh mình đấy chứ?”

“Kh-ô-ô-ô-ông,” Griselda đáp với vẻ ngập ngừng nhiều hơn tôi tưởng.

“Nếu anh ta đang yêu Lettice Protheroe…”

“Hình như bà Marple không nghĩ vậy.”

“Bà Marple có thể nhầm lẫn.”

“Bà ấy thì chẳng bao giờ nhầm. Bà khọm già ấy lúc nào cũng đúng.” Nàng ngưng một lúc rồi liếc trộm tôi: “Mình tin em mà, đúng không mình? Ý em là giữa Lawrence với em chẳng có chuyện gì ấy?”

“Dĩ nhiên rồi, Griselda thân yêu của tôi,” tôi ngạc nhiên đáp.

Nàng lao đến hôn tôi.

“Em mong mình đừng có dễ dàng bị lừa Len ạ. Mình nên tin mọi điều em nói.”

“Tôi cũng hy vọng thế. Nhưng mình ơi, tôi van mình, cố mà giữ mồm giữ miệng, nói năng phải ý tứ một chút. Mình nhớ cho là các bà ấy không biết đùa đâu, chuyện gì họ cũng quan trọng hóa cả.”

“Điều các bà ấy cần là cuộc đời các bà cũng có được tí chút phóng đãng trắc nết, lúc ấy các bà sẽ không phải mất công dòm ngó người khác nữa,” Griselda vừa nói vừa đi ra khỏi phòng. Còn tôi liếc nhìn đồng hồ đeo tay rồi vội vã đi thăm vài nơi mà lẽ ra hôm nay tôi phải đi sớm hơn.

Như thường lệ, buổi lễ chiều thứ tư lác đác người dự. Sau khi tôi thay xong trang phục trong phòng áo lễ và bước ra thì nhà thờ đã vắng ngắt, chỉ trừ một phụ nữ đang chăm chăm nhìn các ô cửa sổ. Nhà thờ có nhiều ồ kính màu cổ xưa khá tinh xảo, quả thật rất đáng để ngắm nhìn. Nghe tiếng chân tôi bà ta quay lại, và tôi nhận ra đó là bà Lestrange.

Cả hai đểu ngần ngừ một lúc, rồi tôi nói:

“Tôi hy vọng bà thích ngôi nhà thờ nhỏ của chúng tôi.”

“Tôi đang chiêm ngưỡng bức bình phong này,” giọng bà vui vẻ, tuy nhỏ nhẹ nhưng rõ ràng. Rồi bà nói thêm: “Tôi rất tiếc vì hôm qua đã lỡ hẹn với bà nhà.”

Chúng tôi nói chuyện thêm vài phút nữa về nhà thờ. Bà quả là có người học thức và hiểu biết về lịch sử cũng như kiến trúc của nhà thờ. Chúng tôi rời khỏi nhà thờ và cùng đi bộ, vì lối về nhà mục vụ đi ngang qua nhà bà. Khi chúng tôi đến cổng, bà thân mật nói:

“Mời mục sư ghé vào nhà tôi một chút, xem tôi bày biện nhà cửa có được không.”

Tôi chấp nhận lời mời. Little Gates trước đây thuộc về một đại tá người Anh lai Ấn. Và tôi không thể không cảm thấy nhẹ nhõm khi những tấm bảng bằng đồng thau và các pho tượng Burma đã biến mất. Giờ đây ngôi nhà được bài trí rất giản đơn nhưng cực kỳ tinh tế, thể hiện vẻ hài hòa và yên tĩnh.

Càng lúc tôi càng ngạc nhiên tự hỏi điều gì đã khiến một người như bà Lestrange lại đến ở St. Mary Mead. Một phụ nữ lịch duyệt lại chôn vùi đời mình ở làng quê hẻo lánh này thì quả là chuyện lạ đời.

Trong ánh sáng rực rỡ của gian phòng khách, lần đầu tiên tôi có dịp quan sát kỹ bà ta. Đó là một phụ nữ dong dỏng cao, tóc vàng ánh màu hung đỏ. Chân mày và hàng mi đen nhánh, là tô vẽ hay do tự nhiên thì tôi không đoán được; nhưng nếu do trang điểm thì quả là rất khéo, tôi nghĩ. Gương mặt bà phảng phất giống bức tượng nhân sư đang nghỉ ngoi, và mát bà — đôi mắt lạ lùng tôi chưa từng thấy — thì hầu như lấp lánh ánh vàng.

Trang phục hoàn hảo, phong thái ung dung của người có học, tuy vậy ở bà có gì đó vô lý và khó hiểu. Có cảm giác bà ta là một bí ẩn. Tôi chợt nhớ đến cụm từ mang điềm gở mà Griselda từng dùng. Tất nhiên là vô lý, nhưng — có quá vô lý không? Một ý nghĩ vụt đến trong đầu tôi: người phụ nữ này đã làm gì là làm đến cùng.

Câu chuyện chúng tôi hướng vào những điều thông thường nhất — hội họa, sách vở, các nhà thờ cổ. Tuy vậy tôi vẫn cảm thấy hết sức rõ rệt là còn có chuyện gì đó — một chuyện hoàn toàn khác mà bà Lestrange muốn nói với tôi. Vài lần tôi bắt gặp bà nhìn tôi với vẻ ngập ngừng kỳ lạ, như thể bà không quyết định được. Tôi nhận thấy bà chỉ toàn nói chuyện bâng quơ chứ không hề nhắc đến chồng con hay bạn bè thân thích gì cả. Nhưng đồng thời ánh mắt bà lại lộ rõ lời kêu gọi khẩn thiết: ‘Tôi có nên thưa chuyện với mục sư không? Tôi muốn nói lắm. Liệu mục sư có giúp tôi được không?’

Cuối cùng cái nhìn khẩn khoản ấy tắt lịm — hoặc có thể chỉ do tôi tưởng tượng mà ra. Cảm thấy mình đang bị đuổi khéo, tôi đứng lên cáo từ. Khi bước ra khỏi phòng, tôi liếc nhìn phía sau và trông thấy bà đăm đăm nhìn theo tôi, vẻ mặt bối rối và do dự. Tôi bất ngờ quay lại:

“Liệu tôi có thể giúp được gì…”

“Mục sư thật tốt bụng…” bà lưỡng lự.

Cả hai chúng tôi im lặng. Rồi bà nói:

“Ước gì tôi biết. Khó quá! Không, tôi nghĩ chẳng ai giúp được đâu, nhưng cám ơn mục sư đã có ý tốt.”

Có vẻ đã dứt khoát, vì thế tôi ra về, nhưng vẫn lấy làm kinh ngạc. Từ trước giờ làng St. Mary Mead này chưa từng có chuyện gì bí ẩn.

Càng ngạc nhiên hơn, khi tôi vừa ló ra khỏi cổng thì lập tức đã bị người khác vồ lấy. Bà Hartnell rất giỏi chộp bất thiên hạ theo lối thô bạo này.

“Tôi trông thấy mục sư rồi nhé!” bà ta kêu lên với giọng hài hước chán ngắt. “Sốt ruột quá đi thôi. Giờ mục sư có thể kể tôi nghe mọi việc được không?”

“Việc gì kia ạ?”

“Thì cái bà phu nhân bí ẩn ấy đấy! Là bà góa hay có chồng ở đâu đó hở mục sư?”

“Thật tình tôi không biết. Bà ấy không kể với tôi.”

“Lạ nhỉ! Tôi tưởng thế nào bà ta cũng ngẫu nhiên đề cập chuyện đó. Chắc có lý do gì bà ta mới không nói, phải không mục sư?”

“Thực sự tôi không nghĩ vậy.”

“À, nhưng mục sư kính mến, quả như lời bà Marple, ông quá đỗi thanh cao. Nào mục sư nói tôi nghe, bà ta quen biết bác sĩ Haydock lâu chưa?”

“Bà ấy không nhắc đến ông bác sĩ nên tôi không biết.”

“Thật ư? Vậy hai người đã nói gì với nhau?”

“Về tranh ảnh, âm nhạc, sách vở,” tôi thành thật trả lời. Bà Hartnell vốn chỉ chú ý đến những chuyện đơn thuần riêng tư nên có vẻ ngờ vực không tin. Thừa lúc bà ta ngập ngừng tìm cách hỏi tiếp, tôi chúc bà ngủ ngon và nhanh chân bỏ đi.

Tôi đến một ngôi nhà xa hơn trong làng và trở về nhà mục vụ bằng cổng sau, băng qua một điểm ‘nóng’, là vườn nhà bà Marple. Tuy nhiên tôi nghĩ việc mình đến thăm nhà bà Lestrange chưa thể đến tai bà ta, vì vậy tôi cảm thấy an toàn.

Vừa chốt xong cánh cổng, tôi chợt nảy ra ý đến nhà kho trong vườn, nơi cậu Lawrence Redding dùng làm xưởng vẽ, để tận mắt xem bức chân dung của Griselda thế nào.

Đến đây tôi thêm vào một tình tiết dữ dội giúp soi sáng cho các biến cố xảy ra sau đó, và chỉ phác những chi tiết cần thiết mà thôi.

Tôi không hề nghĩ có người trong xưởng vẽ. Không có bất cứ âm thanh nào vọng ra để cảnh báo tôi, và chân tôi bước trên thảm cỏ cũng không hề gây ra tiếng động.

Tôi mở cửa và rồi khựng lại ở bậc thềm. Là vì trong xưởng vẽ đang có hai người; người đàn ông ôm ghì người phụ nữ và hôn cô ta say đắm.

Hai người ấy chính là họa sĩ Lawrence Redding và bà Protheroe.

Tôi quày quả thối lui và vội lẩn vào phòng làm việc của mình. Ở đó, tôi ngồi xuống ghế, rút tẩu thuốc ra và nghĩ ngợi. Phát hiện này quả là cú sốc lớn đối với tôi. Đặc biệt sau khi trò chuyện với Lettice chiều nay, tôi hầu như tin chắc giữa cô bé và chàng trai kia có tình cảm đang nhen nhóm. Hơn thế, tôi bị thuyết phục rằng chính Lettice cũng nghĩ vậy. Rõ ràng cô bé không hề nghĩ anh họa sĩ lại có tình ý với mẹ kế của mình.

Phức tạp kinh khủng! Tôi bất đắc dĩ phải khâm phục bà Marple. Bà ta không hề nhầm lẫn, và rõ ràng điều ngờ vực của bà khá chính xác. Tôi đã hoàn toàn hiểu sai cái liếc mắt đầy ngụ ý của bà về phía Griselda.

Tôi không bao giờ nghĩ về bà Protheroe như vậy. Từ trước đến nay tôi thường ví bà với Caesar đại đế phu nhân — một phụ nữ trầm tĩnh, độc lập mà không ai có thể nghi ngờ về sự đoan chính.

Tôi đang mải nghĩ điều ấy thì có tiếng gõ vào cửa hông phòng làm việc khiến tôi bừng tỉnh. Tôi bước ra và thấy bà Protheroe đứng bên ngoài. Tôi vừa mở cửa là bà ta bước vào ngay không đợi mời. Bà ta thở hổn hển băng qua phòng và buông mình xuống ghế sofa.

Tôi có cảm giác trước đây tôi chưa bao giờ gặp bà ta thực sự. Người phụ nữ trầm tĩnh và độc lập mà tôi từng biết đã biến đâu mất, thay vào đó là một sinh vật đang thở hào hển trong tuyệt vọng. Lần đầu tiên tôi nhận ra Anne Protheroe vô cùng xinh đẹp. Người phụ nữ tóc nâu, nước da tái xanh và đôi mắt màu lam chiều sâu thẳm giờ đây đỏ bừng mặt mũi, trống ngực phập phồng. Cứ như một bức tượng bất ngờ biến thành người khiến tôi nhìn không chớp mắt.

“Tôi nghĩ tốt nhất là đến đây,” bà ta nói. “Mục sư — ông nhìn thấy hết cả rồi phải không ạ?”

Tôi gật đầu.

“Chúng tôi yêu nhau,” bà ta khẽ nói.

Ngay cả giữa lúc bối rối lo âu và đau khổ ấy, bà ta vẫn không giấu được nụ cười hé nở trên môi. Nụ cười của một phụ nữ trước điều gì đó đẹp đẽ tuyệt vời.

Thấy tôi vẫn im lặng, bà ta tiếp tục:

“Có lẽ mục sư thấy việc này sai quấy lắm?”

“Bà có thể mong tôi nói điều gì khác hơn sao, bà Protheroe?”

“Không — không, tôi không nghĩ vậy đâu ạ.”

Tôi cố dịu giọng hết mức có thể:

“Bà là phụ nữ đã có gia đình…”

Bà ta ngắt lời tôi:

“Ôi, tôi biết — tôi biết chứ. Mục sư nghĩ chuyện này thường xuyên lặp đi lặp lại hay sao? Thực sự tôi không phải hạng trắc nết — không phải vậy, mà mọi việc cũng không — không như mục sư nghĩ đâu.”

“Vậy thì tôi rất mừng,” tôi nghiêm trang nói.

“Nhưng mục sư có kể với ông nhà tôi chuyện này không?” bà ta rụt rè hỏi.

Tôi lạnh nhạt trả lời:

“Hình như ai cũng nghĩ rằng tu sĩ thì không biết cư xử như một quý ông lịch lãm hay sao nhỉ. Không đúng đâu.”

Anne liếc nhìn tôi với vẻ biết ơn.

“Tôi khổ quá. Ôi! Tôi vô cùng bất hạnh. Tôi không thể tiếp tục. Tôi hoàn toàn không thể chịu đựng được nữa, mà cũng chẳng biết phải làm sao.” Giọng bà ta vống lên với vẻ cuồng loạn. “Mục sư không biết cuộc sống của tôi thế nào đâu. Ngay từ đầu tôi đã khốn khổ với Lucius. Không người phụ nữ nào có thể hạnh phúc với ông ta. Ước gì ông ta chết đi cho xong… Thật khủng khiếp, nhưng tôi mong thế… Tôi đã tuyệt vọng rồi. Quá tuyệt vọng, thưa mục sư.”

Chợt bà ta giật nảy người và nhìn ra cửa hông.

“Gì vậy? Tôi vừa nghe tiếng ai đó, có thể là Lawrence chăng?”

Tôi đến chỗ cửa hông mà lúc nãy tôi tưởng mình đã đóng lại rồi. Tôi bước ra ngoài và nhìn quanh vườn nhưng không thấy ai cả. Tuy vậy tôi hầu như chắc chắn mình cũng đã nghe thấy tiếng ai đó, hoặc có lẽ do Anne khẳng định khiến tôi tin như vậy.

Khi tôi trở vào phòng, bà ta đang ngồi đổ người về phía trước, đầu cúi gục. Một hình ảnh tuyệt vọng.

“Tôi phải làm gì bây giờ? Tôi phải làm gì bây giờ?”

Tôi đến ngồi cạnh Anne và nói những điều mà tôi nghĩ là nhiệm vụ mình phải nói, cố gắng thuyết phục bà ta, tuy nhiên lòng tôi vẫn thấy lấn cấn vì sáng nay tôi đã buột miệng thốt lên rằng cuộc đời này sẽ tốt hơn nếu không có đại tá Protheroe. Quan trọng hơn cả, tôi cầu xin bà ta đừng làm chuyện dại dột. Bỏ nhà cửa chồng con là hết sức nghiêm trọng.

Tôi không cho rằng mình đã thuyết phục được Anne. Tôi sống đủ lâu trên đời để hiểu rằng tranh cãi với ai đó về tình yêu thì chỉ phí công, nhưng tôi nghĩ những lời mình nói có thể an ủi bà ta phần nào.

Khi Anne đứng dậy cáo từ, bà ta cám ơn tôi và hứa sẽ suy nghĩ về những gì tôi nói. Tuy vậy, khi bà ta đi rồi thi tôi rất lo lắng, cảm thấy lâu nay mình đã đánh giá sai tính cách của Anne Protheroe. Giờ đây bà ta khiến tôi có ấn tượng bà là một phụ nữ vô cùng liều lĩnh, sẵn sàng đánh đổi mọi thứ khi cảm xúc được đánh thức. Và bà ta đang yêu Lawrence Redding, một tình yêu tuyệt vọng, điên cuồng mê đắm, với một chàng trai kém mình nhiều tuổi.

Tôi không thích điều đó.