Griselda là người rất thích chọc tức kẻ khác. Hồi nãy lúc rời bàn ăn, tâm trạng tôi hoàn toàn thoải mái để chuẩn bị cho bài nói chuyện đầy sức thuyết phục ở Hiệp hội người Cơ Đốc, còn bây giờ thì lòng dạ tôi bồn chồn rối tung.

Ngay khi tôi vừa thực sự cảm thấy dễ chịu hơn một chút thì Lettice Protheroe từ ngoài dạt vào phòng.

Tôi dùng từ ‘dạt’ là có suy nghĩ chín chắn. Tôi đã đọc nhiều tiểu thuyết trong đó lớp trẻ được mô tả tràn trề năng lượng — joie de vivre*, là nguồn sinh lực tuyệt vời của tuổi thanh niên… về phần mình, bất cứ người trẻ tuổi nào tôi tình cờ gặp đều có dáng dấp của những linh hồn đáng yêu. Buổi xế trưa hôm ấy trông Lettice cực kỳ giống hồn ma bóng quế. Cô xinh đẹp, trắng trẻo cao ráo và hoàn toàn lãng đãng. Cô dạt vào phòng qua lối cửa hông lẳng lặng lột chiếc mũ bêrê vàng trên đầu và lơ đãng thì thào với vẻ ngạc nhiên xa xăm:

“Ồ! Mục sư đấy ư?”

Có một con đường mòn dẫn từ Old Hall xuyên qua rừng đến gần cổng khu vườn nhà mục vụ chúng tôi, vì thế người nào từ hướng ấy đến đều vào lối này và bước qua cửa hông văn phòng thay vì đánh một vòng xa hơn trên đường để vào cổng trước. Tôi không bất ngờ việc Lettice đi lối này, nhưng tôi hơi bực về thái độ của cô bé.

Nếu bạn đến nhà mục vụ, hẳn bạn phải sẵn sàng gặp mục sư chứ!

Lettice bước vào rồi buông mình xuống một chiếc ghế bành to. Cô bâng quơ giật giật tóc trên đầu, mắt đăm đăm nhìn lên trần nhà:

“Dennis có ở đây không ạ?”

“Từ lúc ăn trưa đến giờ ta không gặp nó. Ta nghe nói nó sang bên con chơi tennis mà.”

“Ồ!” Lettice đáp. “Mong là cậu ấy không đến. Cậu ấy sẽ không gặp ai ở nhà cả.”

“Nó bảo con có hẹn với nó.”

“Con nghĩ là mình có hẹn, nhưng đến thứ sáu kia. Hôm nay mới thứ ba.”

“Hôm nay là thứ tư,” tôi nói.

“Ôi! Tệ quá,” Lettice nói. “Thế có nghĩa đây là lần thứ ba con quên dùng bữa với bạn bè.” May thay việc này chẳng có vẻ làm cô lo lắng gì nhiều. “Còn Griselda có đây không ạ?”

“Ta nghĩ con có thể tìm cô ấy ở xưởng vẽ trong vườn — cô ấy đang ngồi mẫu cho Lawrence Redding.”

“Đã có chuyện hết sức ầm ĩ về anh ấy,” Lettice nói. “Với bố con, mục sư biết không. Bố con khủng khiếp lắm.”

“Làm ầm — mà chuyện gì xảy ra vậy?” tôi hỏi thăm.

“Bố con phát hiện việc anh ấy vẽ tranh cho con. Mà tại sao anh ấy lại không được vẽ con mặc áo tắm kia chứ? Nếu con mặc áo tắm ra bãi biển thì tại sao không thể mặc áo tắm trong tranh?”

Lettice ngưng một chút rồi tiếp tục:

“Thật vô lý — bố con cấm cửa mọi chàng trai. Dĩ nhiên Lawrence và con chỉ cười xòa vào cái chuyện ấy. Con sẽ đến đây và ngồi mẫu trong xưởng vẽ của mục sư.”

“Không, cô bé ạ,” tôi nói. “Nếu bố con ngăn cấm thì không được đâu.”

“Ôi, mục sư kính mến, sao mọi người đều khó khăn vậy,” Lettice thở dài. “Con mệt mỏi lắm mục sư ạ, mệt thật đó. Nếu có tiền thì con đã bỏ đi từ lâu, nhưng vì không có nên con đành chịu. Giá như bố chết đi giùm thì sẽ ổn cho con.”

“Con đừng nói thế, Lettice.”

“À, nếu bố không muốn con cầu ông ấy chết thì ông ấy đừng quá riết róng về chuyện tiền nong. Con không ngạc nhiên vì sao mẹ con lại rời bỏ ông ấy. Mục sư biết không, lâu nay con cứ nghĩ mẹ con đã chết rồi. Không biết người đàn ông trẻ mà mẹ con chạy theo thuộc loại người nào, ông ta có tử tế không nhỉ?”

“Hồi ấy bố con chưa về sống ở đây con ạ.”

“Con tự hỏi mẹ con giờ ra sao nhỉ. Con nghĩ sớm muộn gì Anne cũng sẽ theo người khác. Anne ghét con — bà ta lúc nào cũng tử tế với con nhưng lại ghét con. Bà ấy đang già đi và bà ấy không muốn thế. Cái già cứ sồng sộc đến, mục sư thấy đó.”

Chẳng biết Lettice có định nướng hết buổi chiều trong phòng làm việc của tôi không nhỉ!

“Mục sư có thấy mấy cái đĩa hát của con ở đâu không, thưa mục sư?” cô hỏi.

“Không con ạ.”

“Chán thật, không biết con để chúng ở đâu nữa. Chú cún nhà con vừa đi lạc, còn đồng hồ đeo tay thì không biết nằm ở nơi nào. Nhưng cũng chẳng sao vì nó đã chết máy rồi. Ôi sao buồn ngủ thế không biết, sáng nay đến tận mười một giờ con mới thức giấc kia mà. Đời toàn chuyện rắc rối mục sư nhỉ. Ôi trời, con phải đi thôi, tiến sĩ Stone mời con đến xem khai quật di chỉ khảo cổ vào lúc ba giờ.”

Tôi liếc nhìn đồng hồ và nhận ra còn năm phút hai mươi giây nữa là đến bốn giờ.

“Thật vậy ư? Khiếp quá! Không biết họ có chờ con không hay đã đi rồi. Con nghĩ dù sao mình cũng nên đến cho phải phép.”

Cô đứng lên và dạt ra khỏi phòng, vừa ngoái đầu lại thì thào:

“Mục sư nhớ nói với Dennis, mục sư nhé?”

Tôi máy móc ừ một tiếng, rồi khi nhớ ra không biết mình sẽ phải nói gì với Dennis thì đã quá muộn. Nhưng tôi nghĩ rất có thể chẳng có gì quan trọng. Tôi lại ngẫm nghĩ việc tiến sĩ Stone, một nhà khảo cổ lừng danh mới đến đây và ngụ tại Blue Boar trong thời gian ông ta giám sát việc khai quật một ngôi mộ nằm trên đất nhà đại tá Protheroe. Hai người đã nhiều lần lời qua tiếng lại với nhau, vì thế việc ông ta mời Lettice đến xem khai quật khiến tôi thấy buồn cười.

Tôi chợt nghĩ Lettice cũng thuộc loại đáo để chứ chẳng phải vừa, làm sao cô có thể ăn ý với cô Cram, thư ký của nhà khảo cổ cho được. Cô Cram là một cô gái hai mươi lăm tuổi mạnh khỏe, thích ồn ào, ăn mặc màu mè sặc sỡ, tính tình sôi nổi yêu đời và mồm thì lổn nhổn những răng là răng.

Dân trong làng người thì cho rằng cô chẳng tốt đẹp hay hớm gì, người thì bảo cô đang rắp tâm trở thành bà tiến sĩ Stone khi có cơ hội. Dù sao thì cô với Lettice cũng khác nhau một trời một vực.

Tôi có thể hình dung cảnh nhà Protheroe chẳng vui vẻ hòa thuận gì cho lắm. Khoảng năm năm trước, viên đại tá tái hôn. Bà hai Protheroe là một phụ nữ rất xinh đẹp mang phong thái hơi khác thường. Tôi đoán quan hệ giữa bà ta và con gái riêng của chồng không mấy tốt đẹp.

Công việc của tôi lại bị gián đoạn, lần này là do Hawes, trợ tế mới của tôi. Anh ta muốn biết rõ cuộc nói chuyện riêng giữa tôi và Protheroe. Tôi đáp rằng đại tá phàn nàn về ‘khuynh hướng thân Rome’ của Hawes, nhưng mục đích ông ta đến thăm tôi lại hoàn toàn khác. Đồng thời tôi cũng bày tỏ sự phản đối của mình và nói thẳng Hawes phải vâng lệnh tôi. Nói chung cậu ấy tiếp thu rất tốt mọi lời phê bình.

Hawes về rồi, tôi lại thấy hơi ân hận vì không thể quý mến cậu ta nhiều hơn. Việc thích hay không thích ai đó một cách vô cớ chắc chắn là điều hoàn toàn trái ngược với tinh thần Cơ Đốc.

Tôi thở dài nhận ra kim đồng hồ trên bàn làm việc đã chỉ năm giờ kém mười lăm (thật ra chỉ mới bốn giờ rưỡi), và tôi bước ra phòng khách. Bốn giáo dân trong giáo khu của tôi đã tụ họp ở đó với tách trà trên tay. Griselda ngồi sau bàn trà, cố gắng tỏ ra tự nhiên nhưng càng lộ vẻ lúng túng hơn mọi ngày.

Tôi đưa tay chào một vòng rồi ngồi xuống giữa bà Marple và bà Wetherby.

Bà Marple tóc bạc phơ, phong thái nhẹ nhàng và lôi cuốn, còn bà Wetherby thì vừa khó chịu lại vừa ồn ào, nhưng trong hai người thì bà Marple mới là người lợi hại hơn cả.

“Chúng em đang kháo chuyện về tiến sĩ Stone và cô Cram,” giọng cô vợ tôi ngọt như mía lùi.

Lúc ấy một câu vè hài hước do Dennis bịa ra thoáng qua óc tôi: ‘Cô Cram việc ấy chả thèm để tai.’

Tôi ước gì có thể đọc lớn lên câu vè này xem phản ứng các bà ra sao, nhưng may thay tôi kịp giữ mồm.

“Con nhà tử tế thì chẳng ai làm thế,” bà Wetherby nói cộc lốc rồi mím đôi môi mỏng ra vẻ chê bai.

“Làm cái gì ạ?” tôi hỏi dò.

“Thì làm thư ký cho một người đàn ông độc thân ấy mà,” giọng bà Wetherby khó chịu.

“Ôi bà bạn thân mến, tôi thì nghĩ làm thư ký cho đàn ông có vợ mới là tệ nhất,” bà Marple nói. “Bà nhớ lại chuyện Mollie Carter khốn khổ xem.”

“Đàn ông mà sống xa vợ thì thể nào chẳng sinh chuyện,” bà Wetherby nói.

“Ngay cả một số người có vợ bên cạnh cũng thế thôi,” bà Marple thì thào. “Tôi còn nhớ…”

Tôi ngắt ngang dòng hồi tưởng đầy xúc phạm ấy: “Nhưng rõ ràng ngày nay phụ nữ cũng có thể đi làm như đàn ông mà.”

“Là bỏ nhà bỏ cửa về quê, là cùng vào khách sạn hay sao?” bà Price Ridley gay gắt.

Bà Wetherby rù rì với bà Marple:

“Hai phòng ngủ lại chung một tầng nữa chứ…”

Rồi họ đưa mắt nhìn nhau.

Bà Hartnell, dáng người dày dạn phong sương và là nỗi khiếp hãi của dân nghèo thì cao giọng vui vẻ:

“Cái ông tiến sĩ tội nghiệp kia thế nào cũng nhanh chóng sập bẫy. Ông ta ngây thơ như đứa trẻ còn chưa lọt lòng mẹ, rồi các bà xem.”

Thật kỳ lạ cho cách nói ấy. Trong số các bà cô ngồi đây, liệu bà nào có kinh nghiệm để biết một hài nhi còn trong bụng mẹ ra làm sao không nhỉ?!

“Thật kinh tởm, tôi nói thế đấy!” Bà Hartnell tiếp tục với vẻ bỗ bã. “Ông ta già hơn con bé kia ít nhất hai mươi lăm tuổi.”

Ba giọng phụ nữ đồng thời cất lên bàn tán những chuyện không đâu vào đâu, từ cuộc đi nghỉ mát của đội đồng ca nam đến sự cố đáng tiếc trong buổi họp các bà mẹ vừa qua, rồi chuyện nhà thờ có nhiều gió lùa… Bà Marple nháy mắt với Griselda.

“Bà có nghĩ đơn giản là cô Cram chỉ muốn tìm một công việc tốt hay không?” vợ tôi hỏi. “Và cô ấy chỉ xem tiến sĩ Stone như ông chủ thôi?”

Lặng thinh. Rõ là cả bốn bà không ai đồng ý. Bà Marple phá vỡ im lặng bằng cách vỗ nhẹ cánh tay Griselda.

“Phu nhân thân mến, cô còn trẻ lắm, mà tuổi trẻ thường có ý nghĩ ngây thơ như thế.”

Griselda phẫn nộ trả lời đầu óc nàng chẳng hề ngây ngô.

“Dĩ nhiên với ai cô cũng nghĩ tốt cho họ cả,” bà Marple nói mà không chú ý đến phản ứng vừa rồi.

“Có thật bà nghĩ rằng cô Cram muốn kết hôn với cái ông hói đầu chán ngắt ấy không?”

“Tôi nghe nói ông ta giàu sụ,” bà Marple đáp. “Phải tội tính tình hơi nóng nảy. Hôm nọ ông ta đã cãi nhau một trận kinh hồn với đại tá Protheroe.”

Ai nấy đều chồm người lên chăm chú nghe.

“Đại tá Protheroe bảo ông ta là đồ dốt nát.”

“Đúng là cái nhà ông Protheroe, mà cũng thật vô lý,” bà Price Ridley nói.

“Đại tá Protheroe như thế là đúng rồi, nhưng chuyện ấy thì không vô lý đâu,” bà Marple nói. “Các bà có nhớ người phụ nữ đến đây tự xưng là đại diện Quỹ phúc lợi xã hội không? Sau khi thu tiền xong thì chẳng thấy tăm hơi bà ta đâu nữa, mà bà ta cũng chẳng hề dính dáng gì đến Quỹ phúc lợi. Ta thường dễ tin người nên nghĩ ai cũng giống như mình cả.”

Tôi thì chẳng bao giờ xem bà Marple là người đáng tin cậy.

“Còn có chuyện ầm ĩ với họa sĩ Redding nữa phải không?” bà Wetherby hỏi.

Bà Marple gật đầu.

“Đại tá Protheroe đuổi cậu ta ra khỏi nhà. Hình như cậu ta vẽ Lettice mặc áo tắm.”

Quả là tin giật gân đúng lúc!

“Tôi vẫn nghĩ giữa chúng phải có chuyện gì đó,” bà Price Ridley nói. “Anh chàng kia lúc nào cũng lảng vảng ở nhà ông ta. Tội nghiệp con bé không có mẹ, còn mẹ kế thì làm sao bằng mẹ ruột được.”

“Tôi dám chắc bà Protheroe đã hết sức cố gắng,” bà Hartnell nói.

“Bọn con gái tinh khôn lắm,” bà Price Ridley phàn nàn.

“Chuyện tình lãng mạn nhỉ,” bà Wetherby vốn đa cảm hơn, lên tiếng. “Mà trông cậu ta rất điển trai.”

“Nhưng lại phóng đãng!” bà Hartnell nói. “Nghệ sĩ này! Paris này! Đám người mẫu này! Nói chung là thế! Chắc chắn luôn!”

“Vẽ con bé mặc áo tắm thì chẳng hay ho chút nào,” bà Price Ridley tiếp.

“Ông ấy cũng vẽ cả tôi nữa,” Griselda lên tiếng.

“Nhưng cô có mặc đồ tắm đâu, cô mình,” bà Marple nói.

“Có khi còn tệ hơn ấy chứ,” Griselda nghiêm nghị nói.

“Cái cô bé hư này!” bà Hartnell rộng lượng pha trò, nhưng những người khác đều có vẻ hơi sửng sốt.

“Lettice có kể chuyện rắc rối của nó không thưa mục sư?” bà Marple hỏi tôi.

“Nói với tôi ư?”

“Vâng. Tôi trông thấy nó băng qua vườn và đến cửa hông văn phòng mà.”

Bà Marple luôn nhìn thấy mọi chuyện. Công việc làm vườn hầu như chỉ là cái cớ, và thói quen quan sát lũ chim bằng ống nhòm cực đại lúc nào cũng có thể biến thành việc thu thập thông tin.

“Vâng, cô bé có đề cập đến chuyện ấy,” tôi thừa nhận.

“Trông trợ tế Hawes có vẻ rất lo lắng,” bà Marple nói. “Tôi hy vọng ông ấy không phải làm việc quá vất vả.”

“À, quên mất, tôi có tin này cần báo với mục sư!” bà Wetherby sôi nổi kêu lên. “Tôi trông thấy bác sĩ Haydock từ nhà bà Lestrange đi ra.”

Mọi người đưa mắt nhìn nhau.

“Có thể bà ấy bệnh chăng?” bà Price Ridley gợi ý.

“Nếu vậy chắc hẳn là bệnh rất đột ngột,” bà Hartnell nói. “Vì chiều nay lúc ba giờ tôi còn trông thấy bà ấy đi dạo quanh vườn nhà, trông bà ta hoàn toàn mạnh khỏe.”

“Bà ấy và bác sĩ Haydock chắc là người quen cũ,” bà Price Ridley nói. “Ông bác sĩ thì quá kín tiếng.”

“Ông ta chẳng bao giờ đả động việc này, lạ nhỉ,” bà Wetherby nói.

“Thật ra…” Griselda nói nhỏ ra vẻ bí mật, rồi ngưng bặt.

Mọi người hăm hở chồm mình về phía trước.

“Tôi tình cờ được biết chồng bà ấy là một nhà truyền giáo,” Griselda hùng hồn kể. “Thật kinh khủng, ông ấy bị ăn thịt, các bà biết không? Bị ăn thịt thực sự nhé. Còn bà ta thì bị ép làm vợ tên đầu lĩnh. Bác sĩ Haydock ở trong đoàn thám hiểm và đã giải cứu bà ấy.”

Trong phút chốc cả phòng lao xao, sau đó bà Marple vừa mỉm cười vừa cất giọng mắng mỏ:

“Cái cô bé hư này!”

Rồi bà vỗ nhẹ vào cánh tay Griselda ra chiều quở trách: “Làm vậy chẳng khôn ngoan đâu, cô bạn thân mến. Nếu cô bịa đặt những chuyện như thế, thiên hạ có thể hoàn toàn tin thật, mà có khi từ đó lại nảy sinh rắc rối.”

Dễ nhận ra không khí nhạt nhẽo đang bao trùm gian phòng. Hai trong số các bà đứng lên cáo từ.

“Không biết cậu Lawrence Redding và Lettice Protheroe có gì với nhau không nhỉ?” bà Wetherby nói. “Chắc phải có chuyện gì đó. Bà nghĩ sao bà Marple?”

Bà Marple ra chiều tư lự:

“Lẽ ra tôi không nên nói thế này. Không phải Lettice. Đúng ra tôi muốn nói tới một người khác kia.”

“Nhưng chắc đại tá Protheroe nghĩ rằng…”

“Cái ông này hơi bị đần độn, đã suy nghĩ sai mà còn khăng khăng cố chấp nữa,” bà Marple nói. “Bà có nhớ Joe Bucknell trước đây quản lý Blue Boar không? Ông đại tá cũng làm ầm lên vụ cậu Bailey ve vãn con gái mình, nhưng hóa ra từ đầu đến cuối lại là cô vợ tinh ranh của ông ta.” Bà ta vừa nói vừa nhìn lom lom Griselda khiến tôi nổi cơn thịnh nộ:

“Bà Marple ạ, bà có nghĩ chúng ta quá ác mồm ác miệng không? Người nhân đức thì không nên nghĩ xấu cho kẻ khác. Cứ thỏa thích đưa chuyện tầm phào có khi sẽ gây tai hại khó lường, thưa bà.”

“Mục sư kính mến, ông quả rất đỗi thanh cao,” bà Marple đáp. “Tôi e rằng nếu nhìn thế gian này như tôi thì thiên hạ sẽ chẳng nghĩ vậy đâu. Chuyện ngồi lê đôi mách rất sai lầm và xấu xa, nhưng nhiều khi lại chính xác, tôi dám nói vậy đó.”

Sau khi nã phát đạn cuối cùng ấy, bà ta cáo từ.