ơn ơi, còn thức không đó hả?

- Gì? - Sơn quay lại hỏi.

- Mình xin nghỉ dạy, Sơn ơi!

- Sao thế? Bộ "mất sức chiến đấu" rồi hả?

- Mình nói thật đấy.

Vừa nói Giàu vừa ngồi dậy, đi lại bàn, móc trong túi xách ra 1 cuốn sách lớn, quăng ra bàn. Sơn cầm quyển sách lên, tựa của nó là "Kế toán thương nghiệp".

- Bạn xin đi làm kế toàn à?

- Ðúng, 1 người quen sẽ giới thiệu. Mình đang học để mai mốt xin vào cửa hàng bách hóa làm kế toán.

Tuy hiểu bạn, nhưng quyết định của Giàu không khỏi làm cho Sơn ngạc nhiên:

- Bỏ học trò à?

Giàu thở dài:

- Mình không muốn. Nhưng tình thế bắt buộc như vậy...

- Tình thế nào bắt buộc? Hàng ngàn người vẫn tiếp tục dạy...

Giàu cười lạt, mỉa mai.

- Ðúng! Hàng ngàn người, và trong đó có bạn chứ gì! Ðây nè, bạn thử nhìn lại mình xem đi. Người cứ gầy dần. Ðau dạ dạy càng ngày càng nặng... Có thực mới vực được đạo!

Câu nói của Giàu làm Sơn nhớ lại câu chuyện ông phó chủ tịch Hội phụ huynh học sinh, anh nói:

- Bạn cũng nói thế à?

Nghĩ là Sơn trách mình, Giàu nói to lên:

- Thế đấy! Thế đấy!... Rất tiếc, đó là sự thật, anh bạn! Người ta hô hào "Tất cả vì học sinh thân yêu" nhưng người ta làm gì được cho học sinh nào?

- Mọi việc đang và sẽ sửa đổi bạn ạ.

- Sửa à? Người ta xác nhận thực trạng giáo dục đi xuống 1 cách thản nhiên. Những người có trách nhiệm vẫn ung dung trên ghế của mình...

Im lặng 1 lát, rồi như qua cơn nóng giận, Giàu hạ giọng:

- Sơn ạ, bạn đi với mình đi.

- Trái lại, Giàu ạ, mình định nói như thế với bạn đó. Nếu tất cả chúng ta, những ông thầy đều nghỉ dạy, thì sẽ như thế nào?

- Sẽ không có việc đó, chúng ta có lối đi, nhưng biết bao người không có như chúng ta.

- Bạn tự đánh giá mình thấp như thế sao? - Nói xong câu đó, Sơn chợt thấy mình lỡ lời, vì nó có thể xúc phạm đến bạn, anh nói tiếp:

- Mình nghĩ tạm thời chúng ta vừa đi dạy vừa làm thêm như thế cũng được, Giàu ạ. Mình tin rằng sẽ không lâu đâu, nhà nước sẽ tìm ra giải pháp. Chương trình dạy cũng sẽ được sửa đổi, phương pháp dạy cũng thế. Dần dần vấn đề sẽ được nhận ra và sẽ tìm ra câu đáp.

- Mình không chịu nổi, Sơn ơi... Sáng nay, bạn biết mình gặp gì không?

-...?

- Có 2 ông học trò, trong đó có 1 ông lớp mình, tình cờ gặp mình, chúng bảo nhau "Ê! Thầy tao kìa mày - rồi nói lớn - Thầy sửa xe đạp hả thầy... Bơm dùm bánh xe em 1 chút thầy...". Nếu bạn nghe được giọng chúng nó và nhìn thấy điệu bộ của chúng!

Chuyện Giàu vừa kể như 1 gáo nước lạnh tạt vào mặt Sơn, khiến anh như bàng hoàng, không nói được lời nào. Giàu nói tiếp với giọng gần như khóc:

- Chúng mình đã trốn chúng nó... nhưng trốn không thoát... mà nghĩ lại, ai đã dạy chúng nó như thế hả Sơn?

Lời của Giàu làm Sơn nhớ lại việc anh phải tránh né không để học sinh nhìn thấy mình. Cho đến nay, chưa ai thấy anh đạp xích lô. Nhưng biết đâu có 1 lúc nào đó, tình cờ như trường hợp của Giàu, thì sao? Học trò liệu sẽ nghĩ như thế nào, chúng sẽ còn kính trọng anh nữa không? Hay là anh sẽ bị khinh bỉ như Giàu? Nghĩ như thế người Sơn lạnh toát, dường như có một luồng hơi lạnh dâng lên đề vào ngực anh. Nhìn khuôn mặt đau khổ của bạn, Sơn bỗng nghẹn ngào, gục đầu xuống bàn.

Giàu thôi nói, anh đi rót một cốc nước, uống cạn, rồi dịu giọng:

- Anh bạn mình nói học chừng ba tháng thì đi làm được rồi...

Rồi thấy Sơn có vẻ buồn buồn, Giàu lại đổi thái độ, anh an ủi bạn:

- Nói thế chứ tại mình xui xẻo thôi, dễ gì gặp học trò, mà có gặp chắc gì trúng phải đứa mất dạy như thế... Thôi, mình ngủ đây.

Còn lại một mình ngồi ở bàn, Sơn tiếp tục vừa soạn giáo án vừa bẻ bánh mì ra ăn. Ðược một lúc, Sơn bỗng dừng tay. Anh vừa chú ý tờ giấy trên bàn bỗng nhiên động đậy rồi xê dịch. Sơn chăm chú quan sát một lúc thì thấy cái đuôi con thằng lằn ló ra. Một lúc thì cả thân người nó lộ ra, miệng đang ngậm một miếng ruột bánh mì. Sơn không cử động để tránh cho con thằn lằn khỏi sợ. Anh đưa mắt nhìn Giàu lúc này đã trở lại mùng rồi lại nhìn con thằn lằn. Thằn lằn ơi, đầu óc ta đang như mối tơ vò. Mi hãy nói cho ta biết làm sao để Quỳnh và Minh học giỏi trở lại, mi hãy cho ta biết tại sao Minh lại hành động như vậy? Sáng nay, thầy Chỉnh nói với ta là hãy sửa bài thi văn của Dũng thêm một điểm, làm sao ta có thể làm việc đó được? Mi có biết ta đã làm gì không? Ta đã nêu lên một câu hỏi với Dũng như thế này "Nếu bài làm của em chỉ xứng đáng được 4 điểm mà có người nào đó cho em thêm 1 điểm em có nhận không?". Dũng đã trả lời "Không, vì một điểm đó không phải là của em!". Thế đấy, nghĩa là vấn đề của thầy Chỉnh được giải quyết thế đấy. Nhưng đối vói Quỳnh và Minh, ta phải làm gì đây?

Giàu lên gường không lâu, đã ngáy khò khò... Kim đồng hồ đã xê dịch đến 1 giờ 20.

Mệt mỏi, Sơn cũng ngủ ngay sau đó.