ần đây lương tâm Giác Tân bị giày vò khá nhiều. Chàng biết nếu chàng không giúp Giác Dân, chàng sẽ hối tiếc suốt đời. Sau khi bàn luận với vợ và kế mẫu, chàng tới gặp Cao Ðại lão gia và đề nghị việc hôn nhân tạm hoãn cho đến khi Giác Dân tự mưu sinh được. Dĩ nhiên chàng không dám nhắc đến chuyện tình giữa Ngọc Cầm và Giác Dân. Giác Tân nói một cách cảm động - chàng đã sửa soạn bài nói mấy đêm liền; chàng còn viết hẳn ra giấy. Chàng hy vọng có thể làm ông nội thay đổi ý kiến.

Nhưng Giác Tân nhầm. Ông nội chàng giận như điên cuồng. Ông già chỉ biết rằng thẩm quyền của ông bị khinh thường và cần phải dùng biện pháp mạnh để phục hồi. Một lệnh của cha mẹ, lời nói của người chủ hôn, cô dâu do gia trưởng lựa chọn - thế hệ trẻ không được có ý kiến về những việc này. Ðó là một nguyên tắc vững chắc; chống lại thì sẽ bị trừng phạt nặng nề. Ông già không bao giờ nghĩ tới hạnh phúc và ước vọng của con cháu. Lời cầu xin của Giác Tân chỉ đổ thêm dầu vào lửa. Ông già tuyên hứa sự hứa hôn không được thất hứa. Nếu đến cuối tháng Giác Dân không trở về, ông sẽ đăng báo công khai từ bỏ chàng, và bắt buộc Giác Tuệ phải lấy cô gái ấy thay cho Giác Dân.

Giác Tân không dám cãi lại. Chàng vội vã rời phòng ông nội và đi tìm Giác Tuệ và cho em biết những gì ông nội vừa nói. Chàng nghĩ chuyện này sẽ làm Giác Tuệ kinh hoàng đến nỗi khuyến dụ Giác Dân trở về. Nhưng Giác Tuệ đã tỏ ra khôn ngoan; chàng đã sửa soạn cho những việc thế này. Chàng không nói gì, chỉ lạnh lùng cười. Chàng nghĩ: Họ không thể biến ta thành một nạn nhân được!

Khi Giác Tuệ im lặng, Giác Tân giục giã, "Em nên khuyên Nhị đệ trở về. Nếu không em sẽ là nạn nhân của cuộc hôn nhân này."

Giác Tuệ hãnh diện cãi lại, "Nếu đó là điều ông nội thực sự muốn, cứ để ông nội làm đi. Ông nội sẽ hối tiếc. Em không sợ. Em có ý kiến của em."

Giác Tân không thể tin được ở tai mình. Chàng đã tưởng chàng hiểu rõ Giác Tuệ.

Giác Tuệ chế nhạo chàng, "Em không hiểu sao Ðại ca yếu đuối vô dụng đến thế!"

Mặt Giác Tân đỏ bừng, rồi đổi sang tái xanh. Chàng run rẩy, tức giận không nói được. Ngay lúc ấy, một tên gia nhân chạy vào và hoảng hốt thông báo:

"Một gia nhân của bà Tiết tới, báo tin Lệ Mai chết rồi!"

Thụy Giao chạy vội ra từ phòng bên trong và hỏi, "Lệ Mai chết hả? Cô ấy chết hồi nào?"

Tên gia nhân trả lời, "Khoảng bẩy giờ sáng nay."

Chiếc đồng hồ trên tường gõ chín tiếng. Một sự im lặng nặng nề bao trùm căn phòng. Không ai nói nên lời.

Mặt nhìn xuống, Giác Tân ra lệnh, "Sửa soạn một chiếc kiệu cho ta ngay."

Thụy Giao nói, "Em cũng muốn đi nữa." Nàng ngồi xuống một chiếc ghế và ôm mặt khóc.

Giác Tân hỏi tên gia nhân, "Ngươi còn chờ đợi gì nữa?" Sau khi tên gia nhân đi ra, chàng quay lại Thụy Giao và an ủi nói, "Thụy Giao, em đừng nên đi. Em đang có thai. Không tốt cho em đâu. Em sẽ bị xúc động."

"Em muốn nhìn mặt cô ta lần cuối. Cái ngày em thăm cô ta tại nhà Ngọc Cầm, trong lúc em bước lên kiệu, cô ta cầm tay em. Cô ta nói em phải thường đến thăm cô ta. Cô ta nhắc đi nhắc lại lần tới em phải đem theo thằng Hoàn Trân. Mắt cô ta ứa lệ. Ai ngờ cô ta sẽ không gặp chúng ta nữa. Em muốn đi. Ðây là lần cuối cùng. Cô ấy tốt với em lắn. Ðây là điều tối thiểu em có thể làm."

Giác Tân khó chịu nói, "Em đừng nghĩ thế nữa. Em phải nghĩ đến sức khoẻ của em. Bây giờ anh chỉ còn lại một mình em thôi. Nếu chuyện gì xảy ra cho em, thì đời anh sẽ chấm dứt."

Giác Tuệ đứng bên cạnh bàn giấy, nhìn tấm màn cửa màu trắng. Cái tin này không làm chàng ngạc nhiên. Chàng nhớ lại lời Ngọc Cầm đã nói với chàng về Lệ Mai: "Cô ấy nói cô ấy sống thêm một ngày là một ngày đau khổ cho cô ấy - cô ấy thà chết đi còn hơn." Tuy thế thực là khó chịu đựng được cái chết của người thiếu phụ mảnh mai trẻ đẹp này. Nỗi chua chát và phẫn nộ đè nặng trong ngực Giác Tuệ. Cố điềm tĩnh, chàng lạnh lùng nói:

"Một nạn nhân nữa hy sinh!"

Chàng biết Giác Tân hiểu ý nghĩa của chàng. Chàng quay nhìn Ðại ca chăm chú bằng đôi mắt đau đớn. Chàng nói tiếp, "Sự rắc rối chưa chấm dứt ngay đâu. Sẽ có những chuyện tệ hơn nữa."

Giác Tân có thể nghe thấy tiếng khóc khi chàng bước xuống kiệu tại cửa nhà họ Tiết. Chàng đi vội vào phòng của Lệ Mai.

Bà Tiết, mẹ của Lệ Mai, có ở đó, cùng với người em trai của Lệ Mai, Ngọc Cầm và một nô tỳ. Họ đứng quanh xác người chết và khóc. Tất cả đều ngẩng lên khi Giác Tân bước vào.

Bà Tiết rền rĩ, "Ðại Thiếu gia, Cô sẽ phải làm gì?" Tóc bà rối bù và mặt đầm đìa nước mắt.

Giác Tân trả lời bằng một giọng bi thảm, "Chúng ta phải sắp xếp tang lễ ngay lập tức. Ðã mua quan tài chưa?"

"Cô đã sai già Uông đi mua rồi. Ông ta chưa về." Bà Tiết trả lời, rồi lại khóc. "Lệ Mai đã chết hơn hai giờ rồi, thế mà chưa sửa soạn được việc gì. Nhà cô không có đàn ông trong nhà, còn già Uông thì bận đi thông báo cho bà con. Cô sẽ phải làm gì? Cháu hãy nhìn tình trạng trong nhà này!"

"Thưa cô, đừng lo. Hãy để mọi việc cho cháu lo."

"Ðại thiếu gia, cháu là một người tốt. Lệ Mai sẽ mang ơn cháu trong thế giới bên kia."

Cái chữ "biết ơn" giống như một cái kim đâm vào tim Giác Tân. Chàng không biết nói gì. Chàng ao ước chàng có thể khóc. Chàng nghĩ: Tại sao nàng lại biết ơn ta? Chính ta là người đưa nàng vào thảm cảnh này! Chàng bước lại bên giường nàng. Nàng nằm đó, hai mắt nhắm lại, mái tóc xoã trên gối. Khuôn mặt gầy của nàng xanh xao, đôi môi hơi hé mở, như thể nàng sắp sửa nói gì khi nàng chết. Nàng được phủ một tấm khăn từ bụng xuống chân.

Giác Tuệ khẽ nói, "Lệ Mai, anh đến thăm em." Bỗng nhiên mắt chàng nhoà lệ. Chàng tự hỏi: có phải chúng ta chia tay vĩnh viễn không? Em ra đi mà không nói một lời với anh. Em sẽ không bao giờ tha thứ cho anh! Tại sao anh không đến đây sớm hơn? Anh có thể trông thấy môi em cử động, được nghe giọng nói của em. Anh có thể biết được cái gì trong tim em. Chàng thầm lặng cầu khẩn nàng: "Lệ Mai, anh đã tới. Nếu em có điều gì muốn nói với anh thì nói mau đi. Anh có thể nghe thấy em!."

Giác Tân chùi nước mắt. Lệ Mai nằm giống như một tượng đá lạnh như băng tuyết. Nàng không thể nghe thấy chàng nói gì, dù chàng la hét đến khản cổ; nàng sẽ mãi mãi bất động như thế. Không còn hy vọng gì nữa. Bây giờ hai người xa cách nhau mãi mãi, và họ không có cách gì gần nhau được nữa. Tâm hồn tan nát, bị vò xé bởi hối tiếc, chàng khóc, tuôn ra những gọt lệ tuyệt vọng.

Tiếng khóc của chàng làm bà Tiết nức nở một lần nữa. Ngọc Cầm bước lại cạnh chàng, nóng nảy nói:

"Ðây không phải là lúc than khóc. Ðại ca phải lo liệu việc tang lễ. Chị ấy đã chết rồi. Khóc không làm chị ấy sống lại được. Dì Tiết bây giờ đã như người mất hồn rồi. Tiếng khóc của anh chỉ làm dì tệ hơn nữa. Nếu Lệ Mai biết thế trong cõi chết, thì anh làm chị ấy đau lòng đấy."

Chàng chua chát nghĩ: ta đã làm nàng đau lòng nhiều lần rồi, làm nàng đau lòng thêm một lần nữa thì đã sao! Chàng thở dài và cố ngăn nước mắt lại.

Bà Tiết nói với Ngọc Cầm, "Cháu đừng trách Ðại thiếu gia. Nó và Lệ Mai thương yêu nhau lắm. Có mấy người đề nghị chúng nó kết hôn với nhau. Nhưng lỗi là ở ta, vì ta không đồng ý. Nếu ta đồng ý, thì ngày hôm nay chúng ta không gặp cảnh này!" Bà Tiết vừa khóc vừa nói. Bà không thể làm được bất cứ việc gì. Tâm trí bà hoang mang quay cuồng vì cái chết của con gái.

Ngọc Cầm giục Giác Tân, "Hãy mau đi sửa soạn đi. Ðứng để chị ấy nằm như thế này lâu quá." Nàng biết lời nói của bà Tiết làm Giác Tân đau lòng; nàng nói thế để chàng bận tâm chuyện khác và không nghĩ đến nữa.

"Ðược rồi." Giác Tân thở dài. Chàng thảo luận chi tiết với bà Tiết. Rồi Lệ Mai được mặc quần áo chôn cất và đặt vào một quan tài. Giác Tân muốn ôm lấy xác nàng, rồi bỏ chạy tới một nơi nào hoang vắng. Nhưng chàng không có can đảm làm thế.

Cuối cùng, chàng cương quyết ra lệnh đậy nắp quan tài lại. Bà Tiết ôm lấy mép quan tài bà bắt đầu khóc lóc và kể lể:

"Lệ Mai ơi, mẹ thực là mù. Mẹ không biết được cái gì trong tim con. Mẹ đã phá hủy tình duyên của con với Giác Tân. Mẹ làm con phải đau khổ cho đến lúc chết. Lệ Mai ơi, mẹ xin lỗi con. Con có nghe mẹ không? Tại sao con không trả lời? Con có ghét mẹ không? Kiếp sau con hãy trả thù mẹ đi. Làm cho mẹ thực đau đớn như mẹ đã làm khổ con. Nhưng xin con đừng bỏ mẹ. Chúng ta sẽ là mẹ con mãi mãi. Con có đồng ý không, đứa con gái tội nghiệp của mẹ? Lệ Mai, Lệ Mai, hãy để mẹ đi theo con..."

Bà cố trèo vào trong quan tài, không thèm nghe những lời khuyên phải bình tĩnh. Người ta phải lôi kéo bà ta ra.

Nắp được đặt lên quan tài và đóng chặt lại. Lệ Mai không còn ở trong phòng nữa, chỉ còn lại chiếc quan tài, và ngay quan tài cũng sẽ được đem đi ngay trong ngày hôm ấy.

Mấy người khách viếng thăm ra về từng người một. Bà Châu tới cùng Thục Hoa. Bà Trương, mẹ của Ngọc cầm, cũng tới, và một vài người đàn bà khác. Họ ngồi một lúc rồi ra về. Ngoại trừ mẹ của Lệ Mai, em trai nàng, và lão Uông, người đầy tớ già, chỉ có mấy người nữa đi theo xác người chết ra nhà quàn bên ngoài thành phố là Giác Tân, Giác Tuệ, Thục Hoa và Ngọc Cầm. Giác Tuệ đến khá trễ, nhưng cũng kịp giờ để gia nhập vào cái đám đưa ma ấy.

Nhà quàn là một cánh nhà ngang của một ngôi đền cổ xiêu vẹo, cỏ dại mọc đầy sân. Hai cánh nhà của ngôi đền có những căn phòng nhỏ. Những căn phòng này là chỗ để quan tài và những dụng cụ chôn cất, phần lớn đã cũ kỹ và không được chăm sóc. Bình thường một quan tài được để ở nhà quàn này cho tới khi gia chủ thu xếp được phương tiện chuyên chở về quê quán của người chết để chôn cất. Nhưng tại đây, chẳng hạn trong một căn phòng có tới bốn quan tài đã để đó gần hai mươi năm; bây giờ không ai còn nhớ được những quan tài ấy của ai.

Căn phòng để quan tài của Lệ Mai tương đối đơn sơ. Người ta sắp dọn lại cho gọn ghẽ. Quan tài được đưa vào; một bàn thờ đặt ngay cạnh quan tài. Bài vị của Lệ Mai đứng trên bàn thờ. Lão Uông ngồi xuống tảng đá bên ngoài cửa và đốt tiền giấy. Bà Tiết ôm quan tài và khóc lóc, người em trai nàng nức nở ngồi bên cạnh. Ngọc Cầm cố gắng an ủi bà Tiết, nhưng khi nàng nhớ lại Lệ Mai là bạn rất tốt của nàng và nghĩ đến hoàn cảnh của nàng hiện nay, nàng bỗng bật ra khóc nức nở.

Giác Tân đứng ngơ ngẩn trước bàn thờ. Chàng có thể nghe thấy người khác khóc lóc. Chàng cũng khóc nữa, tuy chàng không hiểu tại sao chàng khóc. Ðối với chàng dường như người nằm trong quan tài không phải là Lệ Mai, mà là một người khác. Nàng vẫn sống, vẫn nhìn chàng với một vẻ tiếc thương, kể cho chàng cuộc đời buồn bã của nàng. Qua hàng lệ, mảnh giấy đỏ viết chữ đen dán lên bài vị dần dần hiện rõ trước mắt chàng: "Người Em Gái Quá Cố Lệ Mai Của Chúng Tôi." Những chữ đó thực tàn nhẫn không thể hiểu nhầm được. Nàng đã chết thực rồi. Ðằng sau bàn thờ, mẹ của Lệ Mai khóc và vỗ vào quan tài; em trai nàng rền rĩ, "Chị ơi...chị ơi." Ngọc Cầm gục đầu lên cánh tay phải và nằm gục xuống quan tài, lặng lẽ khóc - Tình yêu của Ngọc cầm cũng bị hăm dọa bởi cùng một số phận như của Lệ Mai.

Nước mắt Giác Tân mặc sức chảy không ngừng. Lần này chàng hiểu tại sao chàng khóc. Chàng dùng khăn tay lau mắt. Chàng không thể nhìn thêm được nữa. Bước vội ra cửa, chàng dừng lại trên tảng đá và nhìn lão Uông đốt tiền giấy. Giác Tuệ vừa bước ra khỏi ngôi đến chính; chàng bước đi mạnh mẽ. Tuy còn trẻ, chàng là người duy nhất có thể nâng đỡ sức mạnh của Giác Tân trong một khung cảnh như thế. Lúc ấy Giác Tân cũng nhận thấy như vậy.

Giác Tuệ bước lại với Giác Tân và nói, "Thôi đi về." Lão Uông đã đốt xong tiền giấy. Chỉ còn lại một đống tro đen. Gió thổi đống tro lên và để mặc tro bay đi khắp nơi.

Giác Tân lơ dãng trả lời, "Ðược rồi." Chàng quay lại và bước vào phòng khách nhà quàn. Mắt đẫm lệ, chàng khuyên người khác đừng khóc nữa. Ngọc Cầm đang nức nở; bà Tiết khóc đến khô mắt. Chỉ còn người em vẫn còn kêu gọi, "Chị ơi, chị ơi."

Mọi người vái lậy trước bàn thờ. Trong lúc họ đi ra, người em trai nàng bỗng bật nói, "Chị ơi, mọi người đi về để chị lại một mình! Chị sẽ cô đơn biết bao!"

Mọi người đều ứa lệ. Ngọc Cầm nắm lấy tay cậu bé, an ủi và dẫn ra ngoài. Bà Tiết vừa nguôi được một lát, nhưng tiếng khóc của người con trai làm bà cực kỳ đau đớn. Ðứng trước bàn thờ, bà nhìn những cây nến, que hương và bài vị.

Bà yếu đuối rền rĩ, "Lệ Mai ơi, em trai con nói đúng. Chỗ này quá lạnh lẽo, quá hoang vắng. Tối nay con hãy về nhà; nhất định con sẽ nhớ nhà. Từ nay, mẹ sẽ thắp một ngọn đèn trong phòng con mỗi tối, để giúp con tìm lối về. Mẹ sẽ không thay đổi gì hết, Lệ Mai, con yêu quý của mẹ."

Bà phải cố gắng hết sức mới nói được. Bà còn muốn nói nữa, nhưng ngực bà đau đớn và cuống họng bà nghẹn ngào. Bà lẽo đẽo đi theo mọi người.

Giác Tân là người cuối cùng bước lên kiệu; chàng quay đầu nhìn lại nhiều lần trong lúc mọi người quay về. Nhưng người cuối cùng ra về là Giác Tuệ - chàng không để ai khiêng chàng. Chàng không bao giờ ngồi kiệu; chàng đi bộ.

Giác Tuệ quay trở lại căn phòng nhỏ, và đi vòng quanh quan tài. Chàng cũng muốn từ biệt Lệ Mai. Nhưng chàng không khóc; chàng không cảm thấy sầu buồn - chỉ có một cơn tức giận điên cuồng. Chàng nói bằng một giọng run rẩy vì thương xót và giận dữ:

"Theo nước mắt, tiếng khóc và lời than van, một cuộc đời trẻ ngọt ngào đã được yên nghỉ. Ôi Lệ Mai, ước gì anh có thể dựng em dậy được từ quan tài này và mở được mắt em ra, anh sẽ chứng minh điều này cho em biết - Em không chết, mà em bị giết chết!"