au một ngày vất vả, Entơni ra khỏi toà án, rồi rẽ vào quán giải khát. Anh mua một tờ báo buổi tối, chăm chú xem một cột báo rộng viết về việc tòa tuyên bố trắng án, thành tích mà anh đã đạt được chiều hôm đó, về những lời khen ngợi đầy tình cảm của quan tòa đối với bài bào chữa của anh. Đây là vụ án thứ ba anh đã thắng trong vòng nửa tháng.

Anh vào làm cho hãng bào chữa được hai tháng này; cho đến bây giờ, anh nghĩ rằng ông Hatli tỏ ra rất hài lòng với công việc của anh. Tuy vậy, công việc tiến triển gay go, nên anh rất bận rộn. Nhiều tối, anh phải mang hồ sơ về nhà ở Xi Poăng.

Trở lại văn phòng hãng bào chữa, anh thấy Gin trong số những người có mặt ở phòng đợi. Cô ta bảo đến gặp bố, nhưng anh tự hào thấy cô ân cần niềm nở đối với mình. Anh chú ý thấy gần đây cô thường có mặt ở văn phòng hãng bào chữa, mỗi lần hình như lại thân mật với anh hơn.

Anh vào phòng làm việc của mình và đóng cửa lại. Có một chồng thư từ và giấy tờ khác mà anh phải lưu ý, nhưng anh không thể gạt bỏ hình ảnh Gin ra khỏi tâm trí. Anh tức khắc tìm cớ để trở lại phòng đợi và thất vọng thấy Gin không còn ở đấy nữa.

Làm xong công việc, anh sắp xếp một số giấy má và sách luật vào trong cặp. Sang đường để kịp chuyến xe buýt. Anh thấy Gin lái chiếc xe lịch sự của cô lướt qua gần bên. Cô vẫy tay và nở một nụ cười vui vẻ dễ thương.

Trong xe buýt, anh cố đọc báo nhưng tâm trí không để vào tin tức. Một lát sau, anh gập báo lại, đưa mắt ra ngoài cửa xe, nhìn lơ đãng.

Khi về tới nhà, anh vẫn như người mất hồn. Anh mở khóa cửa như một cái máy. Mặc dù quả đấm cửa bao giờ cũng kêu cót két, nhưng lần này tiếng động đó làm anh phát cáu. Không khí trong nhà ngột ngạt, anh để hé cửa ra vào và mở các cửa sổ.

Đứng bên cửa sổ, anh nhìn ra biển. Các làn sóng nhuốm những sắc màu của bầu trời đang thay đổi từ vàng đến đỏ thẳm. Anh đứng ở đó hồi lâu và tự hỏi không hiểu vì sao tối nay mình lại cảm thấy bồn chồn lạ lùng đến thế, khi anh so sánh cảnh sống thời chiến với những vấn đề phức tạp trước mắt.

Rồi đột nhiên, anh hiểu lý do. Chính là thiếu nữ đó, nàng Gin Hatli. Tối hôm ấy khi ăn ở nhà nàng, dường như nàng chú ý tới anh hơn Bôdơmen, nhưng có lẽ với anh là người mới, còn nàng và Bôdơmen đã quen nhau. Phải, lúc này anh nhớ lại, có ai đó ở văn phòng – hoặc có phải ở tòa án không nhỉ? – đã nói tới cuộc đính hôn sắp tới. Thế nhưng nàng có vẻ rất thân mật với anh. Anh có thể để sự việc này tiến triển chăng?

Trong chiến tranh, anh ít nghiêm túc hơn đối với những vấn đề như vậy. Anh đã không chế ngự tình cảm của mình. Có cô nàng nhỏ bé Giơnơvi ở Cairo trong thời gian anh theo học lớp huấn luyện sĩ quan. Họ đã hưởng những tháng ngày vui vẻ bên nhau. Anh học được ở nàng nhiều chuyện, ngoài việc biết lõm bõm ít tiếng Pháp. Không phải vì vấn đề màu da mà anh không lấy nàng. Đối với nàng hoặc gia đình nàng, một chút ít dòng máu không phải người Âu cũng chẳng có gì quan trọng cả. Không phải, đó là vì họ không hợp nhau ở những mặt khác – tính khí mãnh liệt của nàng. Dù sao, giờ này nàng đã lấy chồng và có vẻ sống hạnh phúc, theo lời trong thư của nàng.

Và rồi nàng Rôxa, ở vùng núi non nước Ý. Suýt nữa anh lấy nàng. Nhưng có lẽ là may mắn, trung đoàn đã hành quân. Trời, một cô gái! Thậm chí ngay bây giờ hồi tưởng lại anh vẫn thấy ấm áp trong lòng. Gia đình nàng đã mất mát mọi thứ trong chiến tranh. Chuyện gì có thể xảy ra đối với nàng? Đôi mắt da trời dưới cặp lông màt đen và lông mi sẫm màu… Làn da mịn màng, bóng như xa tanh của nàng…

Anh buông người ngồi xuống, hai bàn tay đan dưới gáy, đăm đăm nhìn trần nhà đang tối dần.

Không, anh suy nghĩ, lấy Rôxa cũng không ổn. Họ cũng không hợp nhau về nhiều mặt; nàng là một giáo dân La Mã quá cuồng nhiệt và… Nhưng anh sẽ thực sự hợp với người nào đây? Anh thực sự thuộc về ai? Hiện nay, chẳng có ai lại không coi anh là một người Âu và chẳng có gì đáng ngại về mặt đó. Nhưng bao giờ anh cũng lo sợ về con cái sau này – một Xtivơ nữa…

Những ngày này, Xtivơ đang làm gì nhỉ? Hai anh em đã không gặp nhau kể từ khi họ còn là những đứa trẻ ở Xtomhốc. Và bây giờ, họ rất ít khi viết thư cho nhau. Theo bức thư mới nhất, anh được biết Xtivơ đang điều khiển một tờ báo nhỏ bé nào đó, không phải của người Âu ở cảng Elidabet, đang đấu tranh đòi những điều kiện tốt đẹp hơn cho người da màu và thổ dân. Có ích gì nhỉ? Chỉ những kẻ đã thay đổi chính kiến mới đọc loại báo đó. Thế giới chống đối họ quá đáng. Phải, về nhiều mặt, tham gia chiến đấu trong chiến tranh quả là vô ích. Còn đối với bản thân anh, thì chỉ toàn công việc, công việc và công việc… đó là toàn bộ cuộc đời anh từ ngày giải ngũ, cách đây bốn năm!

Trong đời anh, không có sự ưu ái lâu bền, chân thực và thường xuyên. Đúng, chỉ có một tình cảm, một tình cảm vững bền cho đến giờ. Vì hồi đó, tuy họ chỉ là những đứa trẻ, nhưng ấn tượng về Ren vẫn còn in lại trong tâm trí anh… Đấy là lý dó mà chuyện đó không mang lại kết quả nào cả. Đối với nàng, anh không thể nào bắt nàng phải chịu đựng tấn bi kịch về dòng máu của anh. Anh cảm thấy như thế vào lúc mẹ anh qua đời. Đó chỉ là tuổi trẻ vô nghĩa chăng? Nếu giờ đây anh gặp lại nàng, chuyện gì sẽ xảy ra? Hiện nay, anh tự tin ở bản thân mình hơn.Trời đã tối hẳn lúc anh ra khỏi và tới khách sạn ngồi một mình ăn bữa tối.