Ở đây, trên vỉa hè đại lộ Henri-Martin, tôi tự nhủ những buổi tối Chủ nhật mùa đông tại các khu phố phía Tây cũng buồn y hệt về phía Ursulines và trên quảng trường Panthéon băng giá.

Tôi cảm thấy nhói nơi hõm lồng ngực, một bông hoa với các cánh cứ lớn dần lên và khiến tôi ngạt thở. Tôi bị ghim chặt xuống mặt đất. May sao, sự hiện diện của các con gái tôi buộc tôi vào lại với hiện tại. Nếu không tất tật những buổi tối Chủ nhật xưa cũ, cùng chuyến quay trở về trường, chuyến băng ngang Rừng Boulogne, các tàu ngựa đã biến mất ở Neuilly, những ngọn đèn thắp đêm của phòng ngủ chung, những Chủ nhật ấy hẳn đã đè ngạt tôi bởi mùi lá khô của chúng. Vài cửa sổ sáng đèn trên những mặt tiền nhà bản thân chúng cũng là đèn thắp đêm mà hẳn người ta đã bật từ ba mươi năm nay, trong những căn hộ hoang vắng.

Kỷ niệm về Jacqueline trồi lên trở lại từ những vũng nước mưa và các ngọn đèn bật sáng chẳng để làm gì trên những cửa sổ tòa nhà. Tôi không biết nàng còn sống ở đâu đó hay chăng. Lần cuối cùng tôi gặp nàng cách đây đã hai mươi tư năm, trong sảnh Ga Tây, ở Viên. Tôi sắp rời thành phố đó để quay về Paris, nhưng nàng muốn ở lại. Chắc nàng còn ở thêm một thời gian trong căn phòng trên Taubstummgasse đằng sau nhà thờ Saint-Charles, và rồi tôi cho đến lượt mình nàng cũng đã lên đường đến những cuộc phiêu lưu mới.

Tôi tự hỏi ngày nay ở đâu rồi vài người mà tôi quen cùng quãng ấy. Tôi cố tưởng tượng đâu có thể là thành phố nơi tôi sẽ có cơ may gặp họ. Tôi chắc chắn là họ đã rời Paris hẳn. Và tôi nghĩ tới Rome nơi rốt cuộc người ta tới và là nơi thời gian dừng lại như cái đồng hồ trong khu vườn Carrousel của tuổi thơ tôi.

Mùa hè năm đó, chúng tôi ở nhiều tháng tại một thành phố xa lạ, Viên, và thậm chí chúng tôi có ý định ở hẳn lại đó. Một đêm nọ, quanh Graben, chúng tôi đã bước vào một quán cà phê với cánh cửa chính là cửa vào một tòa nhà. Sau tiền phòng là đến một căn phòng lớn có sàn màu ghi nhạt mang dáng dấp một lớp dạy khiêu vũ hoặc sảnh cũ nát của một khách sạn, hay thậm chí một quán ăn nhà ga. Ánh sáng trùm xuống từ những đèn tuýp gắn trên tường.

Tôi đã phát hiện chỗ đó nhờ sự tình cờ một cuộc dạo chơi. Chúng tôi ngồi xuống một trong những cái bàn xếp thành các hàng, với khoảng không gian rộng phân cách chúng với nhau. Chỉ có ba hay bốn người khác, nhỏ giọng trò chuyện.

Tất nhiên, chính tôi là người tối hôm ấy dẫn Jacqueline tới quán Café Rabe. Nhưng cô gái ấy, bằng đúng tuổi tôi, thu hút những bóng ma. Tại Paris, cái buổi tối Chủ nhật khi lần đầu tiên tôi nhìn thấy nàng, nàng đi cùng những người kỳ cục đến vậy... Và giờ đây, ở Café Rabe, nàng sẽ gọi đến cuộc gặp nào?

Một người đàn ông bước vào. Anh ta vận áo vét vải tweed. Anh ta khập khiễng dữ dội tiến về phía công toa nằm cuối phòng, tự lấy cho mình một chai nước cùng một cái cốc. Với dáng đi gãy gập ấy, anh ta đến ngồi ở cái bàn bên cạnh bàn chúng tôi.

Tôi tự hỏi đó có phải chủ quán cà phê hay không. Anh ta bắt chợt được vài từ chúng tôi nói với nhau, vì anh ta quay sang chúng tôi:

- Các bạn là người Pháp?

Giọng anh ta có chút âm sắc nước ngoài rất nhẹ. Anh ta mỉm cười. Anh ta tự giới thiệu:

- Rudy Hiden...

Tôi từng nghe thấy cái tên ấy mà chẳng biết nó thuộc về ai. Khuôn mặt với các đường nét đều đặn hẳn có thể là mặt của một diễn viên điện ảnh. Lúc đó, cái tên anh ta, Rudy, làm tôi choáng váng. Đó cũng là tên em trai tôi. Và nó gợi nhớ những hình ảnh lãng mạn: Mayerling, đám tang Valentino, một hoàng đế Áo lậm vào nỗi sầu muộn quãng thời gian đã xa xưa[23].

Với Rudy Hiden chúng tôi nói vài câu lịch thiệp, giống các du khách không quen biết nhau ngồi chung bàn tại một toa tàu hỏa dùng làm quán ăn. Anh ta nói với chúng tôi rằng anh ta từng sống bên Paris, rằng anh ta đã không quay lại đó lâu rồi và rất nhớ tiếc thành phố ấy. Anh ta gật đầu hết sức trang trọng chào chúng tôi khi chúng tôi rời Café Rabe.

Sau này, tôi biết rằng anh ta từng là một trong những thủ môn vĩ đại nhất của lịch sử bóng đá. Tôi đã cố tìm lại những bức ảnh chụp anh ta và tất tật những người bạn Áo của anh ta với những cái tên du dương từng là thành viên Wunderteam[24] của Viên và từng mê hoặc công chúng của các sân vận động. Rudy Hiden đã phải từ bỏ bóng đá. Anh ta từng mở một hộp đêm ở Paris, trên phố Magellan. Rồi một quán bar, trên phố Michodière. Anh ta bị gãy chân. Anh ta đã quay trở về Viên, thành phố quê hương, tại đó anh ta sống một cuộc đời vô gia cư.

Tôi nhìn thấy lại anh ta dưới ánh đèn nê ông quán Café Rabe, anh ta tiến về phía chúng tôi với dáng đi gãy gập. Có phải là tình cờ không lúc tôi rơi trúng một câu trong một bức thư của Scott Fitzgerald, nó khiến tôi nghĩ đến anh ta: “Tôi chắc chắn rằng tất tật võ sĩ quyền Anh chuyên nghiệp, các diễn viên, nhà văn sống bằng tài năng của họ hẳn sẽ phải, trong những năm dồi dào của họ, nằm trong tay một manager. Yếu tố phù du của tài năng đó có vẻ ‘khác’ với chúng ta, một cái gì xa lạ với chúng ta và trốn kỹ vào một nếp gấp nào bí mật lắm của bản thể chúng ta, đến nỗi dường như hẳn sẽ phải trao sự trông giữ nó cho một người chắc chắn giỏi trông coi hơn so với cái con người khốn khổ mà nó trú ngụ và đó là người phải, nhất quyết, trả tiền”.

Và ở đó, trong quán Café Rabe.