rong bữa ăn tối, Thiô nhận xét:

- Xtom Đe Vet bảo rằng chúng ta nên có một nước cộng hòa ở đây. Người Anh làm hư hỏng bọn Caphia và Aphrican là những người duy nhất biết cách đối xử với bọn chúng. Mong anh đừng phật ý, - Thiô quay về phía Entơni nói thêm, - nhưng tôi thật sự ngả theo lời nhận xét của Xtom. Người Anh các anh làm hư hỏng người Caphia và cả người da màu nữa. Một số bọn chúng thậm chí còn vào các trường đại học nữa kia…

- Tại sao không, - Ren hỏi gay gắt. Họ thông minh và cần cù. Tôi biết một người thổ dân vừa mới rồi đỗ hạng ưu vào đại học. – Ren nhìn anh mình, vẻ kết tội. – Còn anh đã trượt hai lần.

Thiô trừng mắt. Ông Đuy Toa bối rối nhìn Entơni lúc này đang đưa mắt xuống đĩa ăn của mình.

- Đủ rồi, thế đủ rồi. – Bà Đuy Toa tươi cười. – Nào, ăn đi chứ, các con.

- Mày cho là mày tinh khôn, có phải không? – Thiô kết tội Ren. – Mày nghĩ như thế vì mày đã có lần đứng đầu lớp, mày hiểu biết mọi điều. Mày có thể giỏi giang trong phạm vi những cuốn sách học và những thứ rác rưởi ngu xuẩn ấy. Nhưng cần có những người lịch duyệt từng trải điều khiển đất nước này. – Thiô đấm vào ngực mình. – Nếu chúng ta không dằn bọn da đen xuống, chúng sẽ trèo lên cổ chúng ta, và như thế sẽ hỏng hết.

- Xtom đã nhồi nhét vào đầu anh toàn những thứ bậy bạ.

- Đó không phải là bậy bạ. Xtom biết mình nói gì. Cái ý kiến cho rằng thổ dân và người da màu phải được đi bầu cử, được học hành và tất cả những thứ đó, đấy mới hoàn toàn là rác rưởi. Mày cứ tha hồ nói tùy thích, Rigiainơ này, nhưng nếu những đứa điên như mày trở thành chủ nhân ở đây, thì một hôm nào đó mày sẽ tỉnh dậy và thấy mày lấy một thằng da màu đấy.

Thiô phá lên cười thích thú với hình ảnh trong lời nói của mình. Ông Đuy Toa chồm dậy, ánh mắt hiền lành ngày thường lúc này trở nên giận dữ, long xòng xọc. Bát đĩa trên bàn nảy bật lên khi ông ta giáng nắm đấm dữ đội xuống mặt bàn.

- Tao sẽ giết chết tươi bất kỳ thằng da màu nào, nếu nó dám đặt bàn tay vào người con gái tao. – Ông ta quay ngoắt lại, xỉa xói vào mặt Thiô. – Còn nếu mày lại dám nói đến một điều như vậy, tao sẽ dành cho mày chiếc roi da. Cút khỏi nơi đây ngay!

Thiô vội lẩn mất.

Entơni cảm thấy tay chân lạnh ngắt, nặng nề, đờ đẫn, và muốn chuồn theo Thiô.

Khi ông Đuy Toa quệt mu bàn tay qua các miệng râu ria, nặng nề ngồi xuống, Entơni vội vã nhìn mặt những người ngồi quanh bàn.

Trừ Ren ra, mọi người đều có vẻ gượng gạo. Ren mang lại sự điềm tĩnh cho Entơni và làm cho Entơni chỉ hơi bối rối một chút trong khi tiếp tục bữa ăn. Trong không khí yên lặng lúng túng, ngượng nghịu họ uống cà phê.

Ông Đuy Toa với lấy cuốn Kinh Thánh, mở bừa ra và đọc oang oang những chữ đầu tiên đập vào mắt ông: “Từ một dòng máu Người đã tạo ra tất cả các dân tộc cốt để họ cư trú trên khắp mặt đất”.

Nghe đoạn văn chọn lọc mỉa mai này, Entơni bất giác liếc nhìn Ren, nhưng trên mặt Ren không thể hiện gì cả.

Những lời lẽ thích đáng này dường như uổng phí đối với bản thân ông Đuy Toa. Trong tâm trạng giận dữ, ông ta ngu ngốc đọc rành rọt từng lời, rồi gập vội cuốn Kinh Thánh lại, bỏ qua lần cầu kinh thường lệ, đứng ngay dậy, bước ra khỏi phòng.

Sau bữa tối, Entơni không gặp riêng được Ren. Đêm đó, Entơni thao thức. Một nỗi kinh hoàng mới khuấy động tâm trí. Một ngày nào đó, Entơni có thể yêu, mà có lẽ đã yêu rồi. Có lẽ cái cảm giác ấm áp, không thể giải thích được, xuất hiện mỗi khi nàng ở gần là điều người ta gọi là “yêu”. Nếu một nam và một nữ yêu nhau, thì rốt cuộc họ sẽ lấy nhau. Nhưng Ren sẽ chẳng bao giờ lấy Entơni nếu biết sự thật về cuộc đời Entơni. Còn về bố mẹ và anh em Ren, thái độ rõ ràng. Nếu họ biết được về Xtivơ, họ sẽ coi Entơni như một đứa da màu, không được phép chạm tay vào người con gái ông Đuy Toa. Đúng vậy, nếu họ biết về Xtivơ…

Tâm trí Entơn lang thang hướng tới cảng Elidabet. Xtivơ hiện giờ bằng tuổi mình khi mình rời Xtomhôc.

Nếu một ngày kia mình lấy vợ, một trong những đứa con của mình có thể giống như Xtivơ, cũng có nước da đen, Entơni rùng mình…

Cuối cùng, lúc ngủ thiếp đi, Entơni mơ thấy đang ôm chặt Ren, đang hôn Ren. Nhưng đứng trùm lên họ là ông bố Ren tay vung một chiếc roi da cong, to tướng, đen trùi trũi.

- Bỏ nó ra! – Ông ta hét to, giọng khàn khàn, giận dữ.

Ren vẫn bám chặt lấy Entơni, còn Entơni cảm thấy chừng nào vẫn ôm chặt Ren thì hai người vẫn an toàn… Nhưng chiếc roi da đã đập xoắn lấy lưng Entơni.

- Cút về khu Klôpi, - ông Đuy Toa thét lên, - chỗ của mày ở đấy! Entơni bế Ren lên, bỏ chạy. Nhưng Entơni lại thấy mình đang chạy theo con đường về nhà ở Xtomhôc, và nhận ra không thể mang theo Ren về đó ẩn trốn được… sợ hãi. Entơni sững lại, khi đó nhìn thấy trong tay mình không phải là Ren, mà là Xpơđơ, vẫn chỉ là một con chó nhỏ! Tuy thế, bộ lông của nó đen tuyền, không giống một con chó sục cáo chút nào. Entơni nhìn lên, và kìa, vợ Hunđơ đang đi dọc con đường, bộ mặt như cái đầu lâu ấy phóng ra một cái liếc mắt đểu cáng. Con vật nhỏ bé rền rĩ, vùng vẫy. Entơni kêu thét, tỉnh giấc.