êm đã qua được đến một phần ba. Mặt trăng trắng như hoa bìm bìm lướt trôi dọc một đám mây. Ánh trăng chảy trên mặt sông, trên những mỏm đá thầm lặng, xóa tan dần từng cái bóng đen trên vũng nước. Bầy ma mút đã bỏ đi rồi, người ta chỉ thấy thỉnh thoảng một con bò sát, hoặc một con cú bay không tiếng động. Và Gaw, đúng lượt gác, đang thức ở cửa hang. Anh đã mệt mỏi, suy tư của anh, đứt quãng và bông lông, chỉ tỉnh lại khi có những tiếng động bất ngờ, những mùi vị tăng lên hoặc mới mẻ, những cơn gió chợt tắt đứng hoặc ào tới. Anh sống trong trạng thái chập chờn nặng trĩu mà tất cả mọi thứ đều đờ đẫn, trừ cảm giác do tai nạn hoặc do nhu cầu cấp thiết gợi lên. Một con linh dương chạy trốn vút qua khiến anh ngẩng đầu lên. Và anh thoáng nhận thấy ở bên kia sông, trên đỉnh gập ghềnh ngọn đồi, một bóng đen to lớn phục phịch vừa đi vừa đi vừa lắc lư. Các chi có vẻ nặng nề nhưng vẫn dẻo dang, cái đầu vững chắc thon thon về phía quai hàm, một giống gì là lạ từa tựa con người, chỉ có thể đó là một con gấu. Gaw có biết con gấu-hang-động, con vật đại cồ trán dô thường sống hiền lành trong hang ổ hoặc trên đất săn của nó, chỉ ăn cây củ và nếu đói quá mới nghĩ đến ăn thịt. Con vật đi bên kia không có vẻ là loại ấy. Gaw nhận thấy đúng như thế khi nó đi trong ánh trăng: trán dẹt, bộ lông xam xám, qua dáng đi của nó anh chàng Outhamr nhận ra sự tự tin, sự đe dọa và sự tàn bạo ở những con thú ăn thịt. Đúng là con gấu xám, đối thủ những con thú dữ cỡ lớn.

Gaw nhớ lại câu chuyện hoang đường do những người qua lại các vùng đất cao kể. Gấu xám quật ngã bò Oroc hoặc trâu rừng và mang đi dễ dàng hơn con báo mang con dê rừng, chỉ một nhát móng đủ xé tung lồng ngực và bụng con người, nó bóp ngạt con ngựa trong hai chân trước, nó đương đầu với con cọp và con sư tử hung, cụ già Guon cho rằng nó chỉ chịu nhường bước con sư tử khổng lồ, con ma mút và con tê giác.

Con trai Dê núi chưa cảm giác sợ hãi bất ngờ như khi đứng trước con cọp. Bởi vì, đã gặp con gấu-hang-động anh ta cho rằng con vật này cũng vô tư và dễ tính. Nghĩ như thế, anh ta cũng bình tĩnh được một lúc, nhưng nước đi của con thú càng đáng nghi ngại khi hình dáng nó càng hiện rõ lên khiến Gaw phải nghĩ đến người chỉ huy.

Anh vừa đụng vào tay thì cái thân hình cao lớn đã đứng bật dậy trong bóng tối:

- Gì thế Gaw? - Naoh hỏi và nhô ra ngoài cửa hang.

Anh chàng trẻ tuổi giơ tay chỉ về phía đỉnh đồi. Mặt người chỉ huy lộ vẻ hốt hoảng:

- Con gấu xám?

Anh quay vào xem xét kĩ cái hang. Anh đã cẩn thận xếp đá và cành cây, một số tảng đá ở sát cửa hang đã chẹn lối nên rất khó vào. Nhưng Naoh tính đến chuyện bỏ chạy nhiều hơn, và lối thoát chỉ có thể về phía vũng nước uống. Nếu con vật nhanh nhẹn, bền bỉ và cứng cổ ấy cứ một mực đuổi theo, nó nhất định sẽ đuổi kịp những kẻ chạy trốn. Hi vọng duy nhất chỉ còn là trèo lên một cây cao: gấu xám không biết trèo cây, ngược lại, nó có thể đứng bên dưới mà đợi không biết đến bao giờ, và quanh đó thì cũng chỉ có những cây cành khẳng khiu.

Phải chăng con thú dữ đã trông thấy Gaw đang ngồi xổm lẫn vào những tảng đá, hết sức ý tứ để tránh mọi động tác vô ích? Hay có thể nó là chủ nhân cái hang, trở về sau một chuyến vắng lâu ngày? Trong khi Naoh nghĩ đến những điều đó, con vật bắt đầu lần xuống cái dốc đứng. Khi tới chỗ đất bằng phẳng hơn, nó ngẩng đầu, hít không khí rồi bắt đầu rảo bước. Một lát sau, hai chiến sĩ thấy hình như nó đi xa ra. Nhưng nó dừng lại ở cái chỗ có thể trèo lên mái đá. Vậy là mọi lối thoát đều không thoát được nữa. Mạn trên, mái đá tắc nghẽn, lại đụng vào vách đá thẳng đứng, mạn xuôi, muôn trốn phải chạy ngay qua mặt con gấu, nó thừa đủ thì giờ lội qua con sông hẹp để chặn ngang đường những kẻ chạy trốn.

Chỉ còn có chờ, hoặc con thú bỏ đi hoặc cuộc tấn công vào hang.

Naoh gọi Nam dậy và ba người xúm lại đẩy thêm những tảng đá lớn bịt cửa hang.

Ngập ngừng một chút, con gấu sang sông. Nó thong thả lên bờ và trèo lên mái đá. Nó càng lại gần càng nổi rõ tấm thân vạm vỡ, đôi lúc răng nó nhe ra bóng loáng dưới ánh trăng. Nam và Gaw run cầm cập. Lòng ham sống trào dâng trong tim họ, mặc cảm nhận bản năng về sự yếu đuối của con người chẹn ngẹt hơi thở họ, sức trẻ của họ phập phồng như nó phập phồng trong lồng ngực kinh hoàng những con chim nhỏ. Bản thân Naoh cũng không yên lòng. Anh hiểu rõ đối thủ, anh biết rằng nó dễ dàng quật chết cả ba người trong nháy mắt. Và với bộ da dày, những ống xương cứng như đá hoa cương ấy thì mũi lao, lưỡi rìu, ngọn giáo hầu như chẳng mùi mẽ gì cả.

Trong lúc đó, ba người lữ hành Outhamr đã xếp xong đống đá, chẳng mấy chốc chỉ còn lại một lỗ hở nhỏ bên phía phải, ngang tầm đầu người. Khi con gấu lại đã gần, nó lắc lư cái đầu, gừ gừ và nhìn, có vẻ chưng hửng. Bởi vì nếu nó đã đánh hơi thấy con người, đã nghe tiếng con người xếp đá lấp hang thì nó không ngờ lại thấy cái chỗ trú của nó trong bao nhiêu mùa nay đã bị bịt kín, một sự liên tưởng u ám diễn ra trong đầu óc nó, giữa cái tình trạng hang ổ bị bịt kín và những kẻ đã chiếm giữ. Vả lại, bắt được hơi những con vật yếu, yên trí sẽ được bữa no nê, nó không phải thận trọng chút nào. Nhưng nó bối rối.

Nó nằm ngửa, duỗi dài dưới ánh trăng, rất thoải mái trong bộ lông dày, phô bày cái ức sáng ánh bạc và lắc lư cái mõm nhọn.

Thế rồi nó nổi cáu, chẳng lí do gì, nó được trong trạng thái bực phiền cục súc, hầu như chẳng nghĩ đến niềm vui, và rống lên ồ ồ.

Tỏ vẻ nôn nóng, nó đứng thẳng lên bằng hai chân sau, trông giống một ông hộ pháp đầy lông lá, chân cẳng quá ngắn ngủi, thân hình ngoại cỡ. Và nó cúi nhòm vào cái lỗ hổng.

Trong ánh nhờ nhờ, Nam và Gaw nắm chặt ngọn rìu sẵn sàng, con trai Báo đốm giơ cao cây chùy, họ mong con thú sẽ thò cẳng vào và như thế thì có thể nện cho gãy. Nhưng mà lại là cái đầu đồ sộ sục vào, cái trán mịn lông, đôi môi sùi bọt, và những chiếc răng nhọn hoắt như mũi lao. Hai chiếc rìu bổ xuống cây chùy cũng vung lên nhưng ít hiệu lực do vướng những mẩu đá gồ ghề, con gấu gầm lên và lùi ra. Nó không bị thương, không một vết máu rớm ở mõm, hai hàm răng nó nghiến trèo trẹo, cặp mắt nảy lửa cho thấy rõ cơn tam bành của sức mạnh bị xúc phạm.

Tuy nhiên, nó không coi thường bài học, nó đổi chiến thuật. Vốn là giống thú đào bới, có một giác quan tinh nhạy về những vật chướng ngại, nó hiểu rằng đôi khi cần phải phá đổ những vật đó hơn là liều mạng xông vào một lối hẻm nguy hiểm. Nó sờ vào vách đá, nó đẩy vách đá rung dưới sức nặng.

Con thú dồn thêm sức lực, dùng cả cẳng và vai lẫn đầu, khi thì xô vào, khi thì thò cặp móng bóng lộn móc ra. Nó làm cho vách đá long lở và phát hiện được một điểm yếu, nó lay lay. Thế là nó chỉ có dồn sức vào một chỗ đó, lại được thêm thế lợi là cánh tay con người bên trong quá ngắn không thể thò xuống được. Bên trong, ba con người cũng không hao phí công sức một cách vô ích. Naoh cùng với Gaw gồng lưng đỡ lại chỗ vách đá đối diện với con gấu ngoài kia, họ đã kịp thời giữ vững không cho tảng đá lung lay, trong khi Nam cúi qua lỗ hổng và nhằm theo mắt con vật sẵn sàng phóng một mũi nhọn vào đó.

Đột nhiên kẻ tấn công nhận thấy điểm yếu nọ chợt vững chãi trở lại. Sự thay đổi ấy, nó không hiểu vì sao, đã bác bỏ kinh nghiệm già đời của nó, khiến nó kinh hoảng và phát khùng lên vì bất lực.

Nó dừng lại, ngồi bệt xuống, nó xem xét vách đá, hít ngửi, và nó lắc lư cái đầu một cách đần độn. Cuối cùng, tưởng là đã nhầm hão, nó quay trở lại chỗ tảng đá, chân xô, vai đẩy, và thấy rõ ràng là vẫn trơ trơ ra đó, nó quên sạch mọi khôn ngoan và tự buông mình theo cái bản chất thú vật của nó.

Lỗ hổng thu hút nó, dường như đó là con đường duy nhất thông suốt, nó lao vào như mất trí. Một mũi lao rít lên và cắm vào mi mắt nhưng cũng không giảm được sức tấn công dường như không gì cản nổi của con gấu. Cả cỗ máy ào ạt, cái khối thịt đồ sộ máu chảy tuôn trào, nén dồn sinh lực nó, bức vách đổ.

Naoh và Gaw kịp nhảy lùi vào phía cuối hang, Nam lọt thỏm vào giữa đôi cẳng hộ pháp. Anh ta không còn nghĩ đến chống cự: anh ta khác nào con dê rừng đã lọt vào móng vuốt con báo lớn, con ngựa đã bị sư tử quật ngã, hai tay dang thẳng, miệng há hốc, anh chờ chết, trong một cơn mê hoảng nặng nề. Nhưng Naoh, sau một thoáng bàng hoàng, lấy ngay lại sức hăng say chiến đấu đã tạo nên những người chỉ huy và bảo vệ nòi giống. Nếu Nam quên hẳn mình trong sự chịu đựng thì anh lại quên hẳn mình trong sự chiến đấu. Anh quăng chiếc rìu lúc này trở nên vô dụng, anh nắm chặt vào hai tay cây chùy gỗ sồi, nham nhở những mắt cứng.

Con thú thấy anh xông tới. Nó tạm hoãn kết liễu con mồi yếu đuối đương phập phồng dưới cẳng nó, nó chuyển dồn sức lực chống lại đối thủ, cẳng và nanh phóng ra như sét đúng lúc người chiến sĩ Outhamr giáng mạnh cây chùy. Vũ khí ập xuống trước, bập vào quai hàm con gấu, một mặt nhọn đập vào mũi. Ngọn chùy đập chéo và cũng không thật trúng. Chưa quật đổ con gấu nhưng lại làm cho nó đau đớn quá sức đến nỗi nó gục xuống. Cú đập thứ hai của người chiến sĩ bổ xuống một cái sọ trơ như đá. Con vật hộ pháp đã bắt đầu tỉnh lại và nó lao tới như điên, nhưng đối thủ đã kịp núp vào bóng tối trước một mỏm đá nhô ra, đúng giây phút hiểm nghèo nhất anh lẩn tránh và con gấu va rất mạnh vào đá hoa cương. Nó đương lảo đảo thì Naoh tạt chéo trở ra, và theo tiếng thét chiến đấu, anh đập cây chùy lên sống lưng con thú. Xương gãy răng rắc, con thú đã bị choáng váng vì va phải đá, bây giờ càng hổng cẳng và Naoh, khí lực trào dâng, lần lượt đập nát mũi, cẳng, quai hàm con thú trong lúc Nam và Gaw dùng lưỡi rìu mổ bụng nó.

Cuối cùng, khi cái đống thịt ấy hết giãy giụa, ba người bạn lặng lẽ nhìn nhau. Đây là một phút hùng vĩ: Naoh hiện lên như là con người oanh liệt nhất trong những người Outhamr và trong tất cả mọi người, bởi vì không phải là Faouhm, không phải là Hoo - con trai Cọp gấm, cũng không phải là bất cứ chiến sĩ bí ẩn nào mà Goun-xương-khô nhớ lại, đã hạ một con gấu xám bằng cây chùy của mình. Và truyền thuyết này sẽ ghi sâu mãi trong trí óc những chàng trai để truyền qua các thế hệ và tăng lên không ngừng hi vọng của họ, nếu Nam, Gaw và Naoh không phải bỏ mạng trong chuyến đi tìm Lửa.